Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
melody
stringclasses
156 values
peotry_type
stringclasses
2 values
chapter
int64
1
21
⌀
chapter_verse
int64
1
101
⌀
poetry_text
stringlengths
31
3.35k
⌀
explanation
stringlengths
2
3.98k
⌀
compiler
stringclasses
14 values
keywords
stringlengths
43
2.26k
⌀
سُر ڪلياڻ
بيت
1
1
اوَلِ اَللهُ عَلِيمُ، اَعليٰ عالَمَ جو ڌَڻِي قادرُ پَنهِنجِيءَ قُدرَتَ سِين قائِمُ آهِ قَدِيمُ والِي واحِدُ وَحدَهُ رازِقُ رَبُ رَحِيمُ سو ساراهِ سچو ڌَڻِي، چَئي حَمدَ حَڪِيمُ ڪَري پاڻَ ڪَرِيمُ، جوڙَئُون جوڙَ جَهانَ جِي.
سڀ کان پهرين (تعريف جي لائق) الله آهي جيڪو سڀني کان وڌيڪ ۽ سدائين ڄاڻندڙ آهي. جيڪو سڀني کان مٿانهون ۽ سموري ڪائنات (جڳ جهان) جو مالڪ (مختار) آهي. (فقط) اهو ئي پنهنجي طاقت ۽ قوت سان (هر شيءِ تي) قادر (قدرت وارو) آهي. اُهوئي ازل (جنهن جي ڪا شروعات ناهي) کان محڪم ۽ موجود آهي. اُهو ئي مالڪ يعني موليٰ آهي. جيڪو هڪ ئي هڪ آه...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ اول الله عليم، اعلي عالم ڌڻي قادر پنهنجيء قدرت سين قايم اه قديم والي واحد وحده رازق رب رحيم سو ساراه سچو ڌڻي، چيي حمد حڪيم پاڻ ڪريم، جوڙيون جوڙ جهان
سُر ڪلياڻ
بيت
1
2
وَحدَهُ لاشَرِيڪَ لَہُ، اِيءُ وِهائجِ وِيءُ کَٽِين جي هارائِيين، هَنڌُ تُنهِنجو هِيءُ پاڻان چوندءِ پِيءُ، ڀَري جامُ جَنَتَ جو.
هو (الله تعاليٰ) هڪ آهي، سندس ٻيو ڪو مٽ ثاني ۽ شريڪ ڪونهي (خدا کان سواءِ ٻيو ڪو خدا ناهي). (اي انسان) تون اهوئي وڏو نفعي وارو سودو خريد ڪر (اهائي سيڙپ ڪر). (ياد رک)تنهنجي ڪاميابي ۽ ناڪاميءَ جو هنڌ ۽ ماڳ اهو (موجوده جهان) ئي آهي. (ڪاميابيءَ جي صورت ۾ ملائڪ) ضرور توکي جنت ۾ پيالو ڀري ڏيندا ۽ چوندا ته اچي وٺ ۽ پيءُ!
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وحده لاشريڪ لہ، ايء وهايج ويء کٽين هاراييين، هنڌ تنهنجو هيء پاڻان چوندء پيء، ڀري جام جنت
سُر ڪلياڻ
بيت
1
3
وَحدَهُ لاشَرِيڪَ لَہُ، هِي هيڪَڙائِيءَ حَقُ ٻِيائِيءَ کي ٻَکُ، جَنِ وِڌو سي وِرِسِيا.
’الله‘ هڪڙو آهي ۽ هن جو ڪوبه شريڪ ناهي. وحدانيت (توحيد) جو حق ۽ سچ ۽ اصل اهوئي (يقين) آهي. باقي جيڪي دوئيءَ کي چنبڙيا (ٻيو ڪو ويساهه رکيو) ته اهي بيشڪ ڀليل ۽ گمراهه آهن. [مثنويءَ ۾ توحيد جي سمجهاڻي ڏيندي، رومي چوي ٿو: چيست توحيد خدا آموختن، خويشتن را پيش واحد سوختن. در من وما سخت کردستي تو دست، هست اين جمله خرا...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وحده لاشريڪ لہ، هيڪڙاييء حق ٻياييء ٻک، جن وڌو سي ورسيا
سُر ڪلياڻ
بيت
1
4
وَحدَهُ لاشَرِيڪَ لَہُ، ٻُڌءِ نه ٻوڙا ڪِ تو ڪَنين نه سُئا، گهَٽَ اَندَرِ گهوڙا ڳاڙِيندين ڳوڙها، جِتِ شاهِدَ ٿِيندَءِ سامُهَان.
هو پاڻ (الله تعاليٰ) هڪ آهي، ٻيو ڪوبه ساڻس برابر يا مٽ ناهي! اي ٻوڙا، ڇا تو اهو (هيڪڙائيءَ وارو) آواز يا سڏ ڪونه ٻُڌو؟ ڇا تو پنهنجي اندر مان اهڙي ڪا ڳالهه نه ٻُڌي! (افسوس!) حساب واري ڏينهن جڏهن تنهنجي سامهون گواهه اچي بيهندا تڏهن تون پيو روئيندين ۽ ڳوڙها ڳاڙيندين.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وحده لاشريڪ لہ، ٻڌء نه ٻوڙا تو ڪنين سيا، گهٽ اندر گهوڙا ڳاڙيندين ڳوڙها، جت شاهد ٿيندء سامهان
سُر ڪلياڻ
بيت
1
5
وَحدَهُ لاشرِيڪَ لَہُ، جان ٿوچَئِين اِيئَن مَڃُ مُحَمدُ ڪارَڻِي، نِرتَئُون مَنجهان نِينهَن تان تُون وڃئو ڪِيئَن، نائِين سِرُ ٻِئَنِ کي.
جڏهن تون ائين چوين ٿو ته الله هڪڙو آهي ۽ ان جهڙو ٻيو ڪوبه ناهي (ان حقيقت تي ايمان آڻين ٿو) ته پوءِ تون حضرت محمد صلي الله عليه وسلم کي دل جي سچائيءَ سان راهه جو وسيلو ۽ واسطو ڪري مڃ (هن جي رسالت جو اقرار ڪر). ان کان پوءِ تون ٻين جي آڏو ڪيئن ٿو پنهنجو سر جهڪائين! (فقط هن کي ئي پنهنجي ڇوٽڪاري جو سبب ۽ ڪارڻ سمجهه) [مثنوي...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وحده لاشريڪ لہ، جان ٿوچيين ايين مڃ محمد ڪارڻي، نرتيون منجهان نينهن تان تون وڃيو ڪيين، نايين سر ٻين
سُر ڪلياڻ
بيت
1
6
وَحدَهُ لاشَرِيڪَ لَہُ، جَڏِهن چيو جَنِ تَنِ مڃيو مَحمدَ ڪارَڻِي، هِيجان ساڻُ هِنيَنِ تَڏِهن منجهان تَنِ، اَوَتَڙِ ڪونه اولِئو.
هنن جڏهن (پڪي ارادي سان) وحده لا شريڪ لـﮣ (ڪلمئه شهادت) جو اقرار ڪيو ۽ دل جي خوشيءَ سان محمد صلي الله عليـﮣ وسلم کي پنهنجو اڳواڻ ڪري تسليم ڪيو، تڏهن اهڙن ايمان وارن مان ڪوبه راهه کان ڀٽڪي نه ويو. (سڀئي ڪاميابيءَ سان منزل تي پهچي ويا).
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وحده لاشريڪ لہ، چيو جن تن مڃيو محمد ڪارڻي، هيجان ساڻ هنين تڏهن منجهان تن، اوتڙ ڪونه اوليو
سُر ڪلياڻ
بيت
1
7
وَحدَهُ لاشَرِيڪَ لَہُ، جَنِ اُتو سِين اِيمانَ تَنِ مَڃيو مُحَمدُ ڪارَڻِي، قَلَبَ ساڻُ لِسانَ اُوءِ فائِقَ ۾ فَرمانَ، اَوَتَڙِ ڪَنہِ نه اولِئَا.
جن ’وحده لاشريڪ لـﮣ‘ (شهادت جو ڪلمو) چئي ايمان (يقين) آندو ۽ جن حضرت محمد مصطفيٰ صلي الله عليه وسلم کي دل توڻي زبان سان (ٻنهي جهانن جو) ڀرجهلو ۽ سهارو ڪري قبوليو، اُهي ئي الاهي حڪم جي فرمانبرداريءَ ۾ سڀني کان اڳڀرا آهن ۽ اُهي ئي آهن جيڪي (ان ڪارڻ) ڪڏهن به ڪنهن اڻانگي تڙ ڏانهن ڌڪجي نٿا وڃن. (گمراهه نٿا ٿين ۽ سلامتيءَ س...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وحده لاشريڪ لہ، جن اتو سين ايمان تن مڃيو محمد ڪارڻي، قلب ساڻ لسان اوء فايق فرمان، اوتڙ ڪنہ نه اوليا
سُر ڪلياڻ
بيت
1
8
اَوتَڙِ ڪَنہِ نه اولِئا، سُتَڙِ وِئا سالِمَ هيڪان ئِي هيڪُ ٿِئا، اَحَدَ سِين عالِمَ بي بَها بالِمَ، آگي ڪِئا اَڳَهِين.
اهي (الله جا صالح ٻانها) ڪڏهن به راهه کان بيراهه نه ٿيا ۽ ڪٿي به ڀلجي يا ڀٽڪي نه ويا، بلڪ هو سڌو سنئون منزل تي وڃي پهتا. اُهي (عارف) ٻانها مالڪ حقيقي (ذات احد) ۾ ملي هڪ ٿي ويا (جڏهن سندن صفات ذات ۾ گم ٿي ويون). بيشڪ مالڪ سائين ازل کان ئي هنن پنهنجن پيارن کي املهه انسان ڪري پيدا ڪيو هو.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ اوتڙ ڪنہ نه اوليا، ستڙ ويا سالم هيڪان يي هيڪ ٿيا، احد سين عالم بي بها بالم، اگي اڳهين
سُر ڪلياڻ
بيت
1
9
آگي ڪِئا اَڳَهِين نِسوروئِي نُورُ لاَخَوفُ عَلَيهِم وَلاَ هُم يَحَزَنُون، سَچَنِ ڪونهي سُورُ مَوليٰ ڪِئو مامُورُ، اَنگُ اَزَلَ ۾ اُنِ جو.
مالڪ سائين اهي (عارف) ازل کان ئي خالص نور (هدايت ۽ روشني) ڪري پيدا ڪيا. قرآن جي آيت موجب انهن لاءِ ڪوبه خوف خطرو ڪونهي ۽ نڪي هو ڏک ڏسندا. الله تعاليٰ ازل کان ئي سندن حق ۾ اهڙي انگ (حڪم) لکڻ جو امر ڪيو آهي. [مثنويءَ ۾ جابجا اهو ذڪر ملي ٿو ته الله جا خاص ٻانها نوراني فطرت وارا آهن. جسم شان را هم ز نور اسرشته اند، تا ز ر...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ اگي اڳهين نسورويي نور لاخوف عليهم ولا هم يحزنون، سچن ڪونهي سور مولي مامور، انگ ازل
سُر ڪلياڻ
بيت
1
10
وَحدَهُ جي وَڍِئا، ’الااللهُ‘ اَڌَ ڪِئا ”مُحَمدُ رَسُولُ اللهِ“ چَئِي، مسلمانَ ٿِئا عاشِقَ عبداللطيفُ چئي، اِنَهِين پَہِ پِئا جيلاه ڌَڻيءَ ڌُئا، تي وِئا وَحدَتَ گَڏِجِي.
جيڪي ’هڪ الله‘ (لاالہٰ: هن کان سواءِ ڪو معبود ناهي) ۾ پنهنجي وجود کي گم ڪن ٿا ۽ ’فقط هڪ الله‘ (وحدت) ۾ پاڻ کي فنا ڪن ٿا ۽ جيڪي ’محمد رسول الله‘ (محمد صلي الله عليه وسلم، الله جو موڪليل پيغمبر آهي) چئي ايمان آڻن ٿا. عبداللطيف چوي ٿو پوءِ اُهي ئي عاشق ٻانها اُن راهه تي پڪا پختا ٿي هلڻ وارا آهن. بيشڪ جڏهن الله تعاليٰ اُن...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وحده وڍيا، الاالله اڌ محمد رسول الله چيي، مسلمان ٿيا عاشق عبداللطيف انهين پہ پيا جيلاه ڌڻيء ڌيا، ويا وحدت گڏجي
سُر ڪلياڻ
بيت
1
11
وَحدَهُ جي وَڍئا، ڪِئا ’اِلاَاللهُ‘ اَڌَ سي ڌَڙَ پَسِي سَڌَ، ڪَنہ اَڀاڳي نه ٿِيي.
جيڪي ’الله هڪ آهي‘ واري وائيءَ سان وڍجي ويا (فنا ۾ قدم رکيائون) ۽ ’فقط هڪ الله‘ چوڻ سان ڀاڱا ڀاڱا يا اڌو اڌ (مڪمل فنا) ٿي ويا، اهڙن وڍيل (فنا ۽ جذب ٿيل) ٻانهن (سالڪن) کي ڏسي، انهيءَ مٿانهين منزل (حال) تي پهچڻ جي خواهش ڪنهن بي نصيب کي ئي نه ٿيندي‘! (اهو حال فقط نصيب وارن لاءِ مخصوص آهي!)
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وحده وڍيا، الاالله اڌ سي ڌڙ پسي سڌ، ڪنہ اڀاڳي نه ٿيي
سُر ڪلياڻ
بيت
1
12
وَحدَهُ جي وَڍئا، ”اِلاَاللهُ“ سِين اورِينِ هِنيُون حَقِيقَتَ گَڏِئو، طَرِيقَتَ تورِينِ مَعرِفَتَ جِي ماٺِ سِين ڏِسَ اَندَرِ ڏورِينِ ڪُلهَنِئُون ڪورِينِ، عاشِقَ عبداللطيفُ چَئي.
جيڪي ’هڪ الله‘ (واري عشق) وڍي (فنا، ڪري) ڇڏيا سي ’فقط هڪ الله‘ واري وائي ڪن ٿا. اهي پنهنجي دل هر وقت حقيقت (حق تعاليٰ) ۾ گم ڪري ڇڏين ٿا ۽ هميشه طريقت (حق واري واٽ) تي پورو هلڻ جي ڪوشش ڪن ٿا. هو معرفت (حق جي عارفانه ڄاڻ) جي منزل (نشان، اهڃاڻ) کي وڏي صبر ۽ سانت سان پنهنجي اندر ۾ ڳولين ٿا. عبداللطيف چوي ٿو اهڙا عاشق ئي پ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وحده وڍيا، الاالله سين اورين هنيون حقيقت گڏيو، طريقت تورين معرفت ماٺ ڏس اندر ڏورين ڪلهنيون ڪورين، عاشق عبداللطيف چيي
سُر ڪلياڻ
بيت
1
13
سِرُ ڍوُنڍيان ڌَڙُ نه لَهان، ڌَڙُ ڍُونڍيان سِرُ ناهِ هَٿَ، ڪَرايُون، آڱرِيون، وِيا ڪَپِجِي ڪانہِ وَحدَتَ جِي وِهانہِ، جي وِئا سي وَڍِئا.
پنهنجي سسي پيو ڳوليان (هٿ لائي پڪ پيو ڪريان) ته وري باقي جسم نٿو لڀي، پر جي وري جسم کي ٿو ڳوليان (هٿ ٿو لايان) ته سسي گم آهي (لڀي ئي نٿي). ٻيا عضوا هٿ، ڪرايون ۽ آڱريون ڪڏهن ۽ ڪيئن وڍجي ويا (ڪا خبر نٿي پوي). بيشڪ جن حق (توحيد ذاتي) جو مشاهدو ماڻيو، سي (اهڙيءَ ريت) وڍجي (ذات حق ۾ فنا ٿي) ويا.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ سر ڍونڍيان ڌڙ نه لهان، ناه هٿ، ڪرايون، اڱريون، ويا ڪپجي ڪانہ وحدت وهانہ، سي وڍيا
سُر ڪلياڻ
بيت
1
14
تون چَئُه اَللهُ هيڪَڙو، وائِي ٻِي وِسارِ تَنَ ۾ تَندُ توارِ، سَدا سُپِيرينِ جِي.
تون پنهنجي زبان سان الله جي هيڪڙائيءَ جو اقرار ڪر ۽ ان کان سواءِ ٻيون سڀ ڳالهيون وساري ڇڏ. تون هر وقت ۽ هر گهڙيءَ پنهنجي اندر ۾ ۽ هر هڪ ساهه پساهه ۾ ان پياري پرينءَ کي پيو ياد ڪر. (ان جي ياد کان هڪ لمحو ۽ ساعت به غافل نه ٿيءُ)
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ تون چيه الله هيڪڙو، وايي ٻي وسار تن تند توار، سدا سپيرين
سُر ڪلياڻ
بيت
1
15
تون چئُه اَللهُ هيڪَڙو، ٻِي وارِجِ مَ وائِي جيڪا مُڪِي سَڄَڻين سِکِجُ تون سائِي اوڙَڪَ اِهائِي، ڳولي لَهِجُ ڳالَهڙِي.
تون زبان سان هڪ الله جي هجڻ جو قول ۽ اقرار ڪر ۽ ٻيءَ هر ڳالهه کي ڇڏي ڏي. تون فقط اها ڳالهه سک جيڪا پاڻ ان مالڪ سائين (پنهنجن پيارن ٻانهن ذريعي) ڏياري موڪلي آهي. تون اڳي پوءِ انهيءَ اصلي ڳالهه کي ڳولي لهه (۽ اُن تي عمل ڪر).
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ تون چيه الله هيڪڙو، ٻي وارج وايي مڪي سڄڻين سکج سايي اوڙڪ اهايي، ڳولي لهج ڳالهڙي
سُر ڪلياڻ
بيت
1
16
تون چئُه اللهُ هيڪڙو، ٻِي وائِي وِساري ڇَڏِ تَنُ هِنيين سِين گَڏِ، سَڄَڻُ ساهَ پَساهَ ۾.
تون الله جي وحدانيت جو کليل اقرار ڪر ۽ ٻي ڪنهن به ڳالهه ۾ نه پئو. تون ان حقيقي محبوب کي هر ساهه پساهه ۾ پاڻ سان گڏ سمجهه (هن جي ياد کان سواءِ هڪ دم به نه کڻ).
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ تون چيه الله هيڪڙو، ٻي وايي وساري ڇڏ تن هنيين سين گڏ، سڄڻ ساه پساه
سُر ڪلياڻ
بيت
1
17
وَحدَتان ڪَثرتَ ٿِي، ڪَثرتَ وَحدَتَ ڪُلُ حَقُ حَقيقِي هيڪَڙو، ٻولِي ٻِيءَ مَ ڀُلُ هُو هُلاچو هُلُ، بِالله سَندو سَڄڻين.
هيڪڙائيءَ مان گهڻائي ٿي، پر گهڻائي توڻي هيڪڙائي دراصل ’ڪل‘ آهن (صورتن جي گهڻائي يا اختلاف وحدت جي نفي ناهي). بيشڪ حق تعاليٰ ئي حقيقت ۾ هڪڙو آهي. تون (انهيءَ حقيقت کي ڇڏي) ٻيءَ ڪنهن ڳالهه (ويساهه) تي لڳي گمراهه نه ٿيءُ. الله جو قسم هن سڄي جهان ۾ هر قسم جو غلغلو ۽ پڙلاءُ (شان ۽ وڏائي) انهيءَ حقيقي محبوب جو (سندس) آهي. [...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وحدتان ڪثرت ٿي، وحدت ڪل حق حقيقي هيڪڙو، ٻولي ٻيء ڀل هلاچو هل، بالله سندو سڄڻين
سُر ڪلياڻ
بيت
1
18
پاڻهِين جَل جَلالُہُ، پاڻهِين جانِ جَمالُ پاڻهِين صُورت پِرينءَ جي، پاڻهِين حُسَنُ ڪَمالُ پاڻهِين پِيرَ مُرِيدُ ٿِئي، پاڻهِين پاڻَ خِيالَ سَڀُ سَڀوئِي حالُ، مَنجهان ئِي مَعلومُ ٿِيي.
’الله‘ پاڻ ئي وڏي عظمت ۽ جلال وارو آهي ۽ پاڻ ئي سراپا سونهن آهي. پاڻ ئي (ذاتي طور) محبوب جي صورت آهي، پاڻ ئي حسن جو ڪمال (انتها) آهي. هو پاڻ ئي مرشد ۽ پاڻ ئي ’مريد‘ آهي. پاڻ ئي (پنهنجي ذات ۽ صفت جو) حقيقي پرتوو ۽ خيال آهي. (طالب کي) اهو سمورو حال (حقيقت جي ڄاڻ) پنهنجي اندر وجود ۾ غور و فڪر ڪرڻ مان ئي حاصل ٿئي ٿو. [مثن...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ پاڻهين جل جلالہ، جان جمال صورت پرينء جي، حسن ڪمال پير مريد ٿيي، پاڻ خيال سڀ سڀويي حال، منجهان يي معلوم ٿيي
سُر ڪلياڻ
بيت
1
19
پاڻهِين پَسي پاڻَ کي، پاڻهِين ئِي مَحبُوبُ پاڻهِين خَلَقي خُوبُ، پاڻهِين طالِبُ تَنہِ جو.
هو (خالق) پاڻ ئي پنهنجو پاڻ کي ڏسي ٿو (پنهنجو ديدار پاڻ ڪري ٿو) ۽ پاڻ ئي پنهنجو معشوق (مطلوب) آهي. هو پاڻ ئي هر سهڻي صورت جو خلقيندڙ آهي ۽ پاڻ ئي ان جو طالب (مشتاق) آهي. [مثنوي روميءَ ۾ اهو خيال هنن لفظن ۾ ملي ٿو: جمله معشوق ست عاشق پردهء زنده معشوق ست عاشق مردهء (دفتر اول ب 30) معنيٰ: هر هنڌ ۽ هر صورت ۾ محبوب پاڻ آه...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ پاڻهين پسي پاڻ کي، يي محبوب خلقي خوب، طالب تنہ
سُر ڪلياڻ
بيت
1
20
عاشِقُ چَئُه مَ اُنَ کي، مَ ڪِين چَئُه مَعشُوقُ خالِقُ چَئُه مَ خامَ تون، مَ ڪِين چَئُه مَخَلُوقُ سَلِجِ تَنہ سُلُوڪُ، جو ناقِصيَان نِڱِئو.
تون (عارف) کي فقط عاشق نه سمجهه ۽ نه وري هن کي رڳو معشوق ڪري ڄاڻ. اي ناقص (گهٽ عقل وارا) تون هن کي خالق ڪري به نه سمجهه ۽ نه وري کيس محض مخلوق ڪري ڀانءِ! هيءُ سلوڪ (راز، معرفت جي ڳالهه) فقط ان سان بيان ڪر جيڪو ناقصائي (اڻ ڄاڻائي ۽ بي سمجهيءَ) واري حالت مان نڪري ٻاهر ٿيو هجي (ڪمال معرفت واري درجي کي رسيو هجي). [مثنويءَ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ عاشق چيه کي، ڪين معشوق خالق خام تون، مخلوق سلج تنہ سلوڪ، ناقصيان نڱيو
سُر ڪلياڻ
بيت
1
21
’اَحدُ‘ ’اَحمَدُ‘ پاڻَ ۾، وِچان ’مِيم‘ فَرَقُ ٿِئا مُستَغَرَقُ، عالِمَ اِنهِين ڳالهِه ۾.
’احد‘ ۽ ’احمد‘ جي وچ ۾ (ظاهري طور) فقط ’ميم‘ جو تفاوت آهي. پر عالم (وڏا ڄاڻو) انهيءَ فرق واري نڪتي کي سمجهڻ ۾ غرق آهن ( پر سمجهي نه سگهيا آهن)
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ احد احمد پاڻ ۾، وچان ميم فرق ٿيا مستغرق، عالم انهين ڳالهه
سُر ڪلياڻ
بيت
1
22
اَحَدان اَڳي جا هُئِي، سُوڌِي سا صِفَتَ اَپَرِ اِشارَتَ، پَرَ سِڌَنِ کي سُٿَرِي.
’احد‘ واري صفت (مرتبي) کان اڳ ’ذات حق‘ جي هر صفت سندس ذات سان وابسته هئي (ذات کان الڳ نه هئي). جيتوڻيڪ اها وڏي ڳجهارت آهي، پر صحيح ۽ سالم سمجهه وارن لاءِ سولي ۽ آسان پڻ آهي. [هن بيت ۾ الله تعاليٰ جي ذات ۽ سندس صفات جي نوعيت جي سمجهاڻي ڏني ويئي آهي. علم ڪلام يا الاهيات جو اهو هڪ وڏو مسئلو آهي ته ڇا خدا جون صفات سندس عي...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ احدان اڳي هيي، سوڌي سا صفت اپر اشارت، سڌن سٿري
سُر ڪلياڻ
بيت
1
23
صِفَتَ سَنگُ اَحَدَ سين، اَحَدُ صِفَتَ ري ناهِ ’اُو‘ اُن هــي ئون آهِ، پَرِ ٻِيءَ ٻِيَائِي ٿِيا.
صفت جو واسطو ’ذات‘ (احد) سان آهي، ۽ ’احد‘ (ذات) صفت کان الڳ ناهي. اها ’صفت‘ ان ’ذات مان ئي‘ آهي، پر ٻيءَ صورت (ظاهري حالت) ۾ اهي ٻيئي هڪ ٻئي کان الڳ آهن. [جيئن اڳئين بيت ۾ واضح ٿي چڪو ۽ هتي اها ئي ڳالهه وڌيڪ واضح ڪئي ويئي آهي. هن سلسلي ۾ سج جي روشنيءَ جو مثال ڏنو ويندو آهي. سج مان نڪرندڙ روشني سندس صفت آهي، پر ڌرتيءَ ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ صفت سنگ احد سين، ري ناه او هــي يون اه، ٻيء ٻيايي ٿيا
سُر ڪلياڻ
بيت
1
24
’هُو‘ پُڻ آهي ’هِنَ‘ سِين، ’هِيءُ‘ نه ’هُنئَان‘ ڌارَ اَلانسانُ سِرِي وَاَنَا سِرِهُ، پَرُوڙِجِ پَچارَ ڪَندا وِئا تَوارَ، عالِمَ عارِفَ اِهِڙِي.
هو (حق تعاليٰ) هن مخلوقات سان گڏ آهي (هن کان پري ناهي) ته هيءَ (انسان) پڻ هن (ذات حق ۽ حقيقي وجود) کان الڳ ناهي. (سالڪن جي گفتي) ’انسان منهنجو راز آهي ۽ آءٌ انسان جو راز آهيان‘ تي چڱيءَ طرح غور ڪري سمجهڻ جي ڪوشش ڪر. وڏي علم وارا توڻي عارف (معرفت جا صاحب) اها ئي ڳالهه ڪندا (سمجهائيندا) ويا آهن. [هن سلسلي ۾ صوفي آئيني ۾...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ پڻ سين، هيء نه هنيان ڌار الانسان سري وانا سره، پروڙج پچار ڪندا ويا توار، عالم عارف اهڙي
سُر ڪلياڻ
بيت
1
25
سُڃاپي نه صُورَتَ ري، ’صُورَتَ‘ هَڏِ مَ سوجِهه ٿِيءُ ٻاراڻي ٻوجِهه، وِڃائي وُجُود کي.
جيتوڻيڪ هن (’ذات حق‘) کي صورت واري ذريعي کان سواءِ سڃاڻي نه سگهبو، پر تون انهيءَ ’صورت‘ کي نه پچار ۽ ويچار (جو عقل ان ڳالهه کي پهچي نه سگهندو). بيشڪ هن (حق ۽ حقيقت) کي سمجهڻ لاءِ ٻار جي مثال ٿيءُ (وڌيڪ سکڻ لاءِ تيار ٿيءُ). پنهنجي وجود جي نفي ڪر (پنهنجي ڪم علميءَ جو اقرار ڪر). [رومي مثنويءَ ۾ وڏي دليل بازيءَ کان پوءِ ا...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ سڃاپي نه صورت ري، هڏ سوجهه ٿيء ٻاراڻي ٻوجهه، وڃايي وجود
سُر ڪلياڻ
بيت
1
26
صورتَ سوجهه مَ تَنہ جِي، ڄاڻي ٻُجهِين جو اِيءُ سُخُنُ آهي سو، جو مُنہَ مُقابِلِ نه ٿِيي.
تون هن (ذات حق) جي صورت تي اجايو نه سوچ ۽ نه ويچار (ڇو ته) تون هن کي ايمان ۽ يقين سان سمجهي سگهين ٿو. اهو (حق جي ذات ۽ وجود جو) مسئلو اهڙو آهي جيڪو فقط دليل بازيءَ سان حل نٿو ڪري سگهجي. (صوفين جي نظر ۾ حقيقت يعني ذات حق ظاهر آهي ۽ مخلوقات مظهر يعني صورت آهي.) [رومي اها سمجهاڻي هن ريت ڏني آهي ته حقيقي محبوب لڪل يا ڳجهو...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ صورت سوجهه تنہ جي، ڄاڻي ٻجهين ايء سخن سو، منہ مقابل نه ٿيي
سُر ڪلياڻ
بيت
1
27
ڪارِي راتِ، اَڇو ڏِينہُ اِيءُ صِفَتَان نُورُ جِتي پِرينءَ حُضُورُ، اُتي رَنگُ نه رُوپُ ڪو.
رات ڪاري ٿئي ٿي ۽ ڏينهن اڇو ٿئي ٿو. اهو سڀ روشنيءَ جي صفت سبب آهي. (ڪاراڻ ۽ اڇاڻ واري صورت ’صفاتي‘ آهي، ذاتي ناهي) پر جتي ذات حق پاڻ جلوه گر آهي. تتي (اڇاڻ ۽ ڪاراڻ وغيره وارو) ڪوبه رنگ روپ آهي ئي ڪونه! [روميءَ اها سمجهاڻي هن ريت ڏني آهي: شب نبُد نور و نديدي رنگها پس بضد نور پيدا شد ترا ديدن نور ست، آنگه ديد رنگ وين بض...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ڪاري رات، اڇو ڏينہ ايء صفتان نور جتي پرينء حضور، رنگ نه روپ ڪو
سُر ڪلياڻ
بيت
1
28
سو هِيءُ سو هُو سو اَجَلُ سو اَللهُ سو پِرِين سو پَساهُ، سو ويرِي سو واهِرُو.
هيءَ (شيءِ) يا هو (پاڻ) يعني هِتي يا هُتي (هر هنڌ)، تقدير يعني هر شيءِ جو مقدر اهو ئي پاڻ الله آهي. اهو پاڻ ئي دلين جو دلبر به آهي ته هر ساهه پساهه ۾ به پاڻ آهي. اهو ئي نقصان رسائيندڙ به آهي ته حقيقي مددگار ۽ دوست به وري پاڻ آهي. [صوفين جي سمجهاڻي موجب هر شيءِ حق جو مظهر آهي، پر حق جي ذات يا پاڻ ان شيءِ تائين محدود يا...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ سو هيء اجل الله پرين پساه، ويري واهرو
سُر ڪلياڻ
بيت
1
29
ڪوڙيين ڪايَائُون تُنهنجيُون، لَکَڻَ لَکَ هَزارَ جِيءُ سَڀَڪَنہِ جِيءَ سِين، دَرَسَنُ ڌارو ڌارَ پِرِيَمِ تُنهنجا پارَ، ڪِهِڙا چَئِي ڪِيئَن چُئان.
(اي منهنجا مالڪ)، تنهنجون صورتون بي شمار آهن ته تنهنجون وصفون ڪروڙين (ڳڻپ کان ٻاهر) آهن. جيتوڻيڪ هر ساهواري ۾ ساڳئي قسم جو ساهه (حياتي) آهي پر سندن شڪل ۽ صورت الڳ الڳ آهي. اي منهنجا محبوب، تنهنجون ايتريون صفتون آهن جو آءٌ انهن مان ڪهڙيون بيان ڪري ڪهڙي بيان ڪريان.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ڪوڙيين ڪايايون تنهنجيون، لکڻ لک هزار جيء سڀڪنہ سين، درسن ڌارو ڌار پريم تنهنجا پار، ڪهڙا چيي ڪيين چيان
سُر ڪلياڻ
بيت
1
30
پڙاڏو سو سَڏُ، وَرُ وائِيءَ جو جي لَهِين هُئا اَڳَهِين گَڏُ، ٻُڌَڻَ ۾ ٻه ٿِئا.
جيڪو پڙاڏو آهي سو اصل ۾ سڏ (آواز) ئي آهي. (اصلي آواز کان سواءِ پڙاڏي جو وجود ڪونهي)، بشرطيڪ تون (اصل آواز ۽ ان جي پوئتي موٽيل آواز جي) ان ڳالهه کي سمجهي سگهين. (توکي خبر هجڻ کپي) اصل ۾ اُهي ٻيئي گڏ (هڪ) هئا، پر ٻُڌڻ ۾ (وٿيءَ پوڻ سببان) ٻه جدا آواز لڳا. [مثنويءَ ۾ اها سمجهاڻي هن ريت ملي ٿي: آن نداي که اصل هر بانگ و ن...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ پڙاڏو سو سڏ، ور واييء لهين هيا اڳهين گڏ، ٻڌڻ ٻه ٿيا
سُر ڪلياڻ
بيت
1
31
جَنِ کي جِئَائِين، پِرينِ پاڻُ پَسائِيو تَنِ کي تِئائِين، لِيا پائِڻُ آئيا.
جن کي جتان محبوبن ديدار ڪرايو يا جلوو ڏيکاريو تن کي پوءِ تنهن جاءِ تان (ان نموني) محبوب جي ديدار ڪرڻ جي عادت پئجي ويئي.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ جن جيايين، پرين پاڻ پساييو تن تيايين، ليا پايڻ اييا
سُر ڪلياڻ
بيت
1
32
سَڀَڪَنهِين ڏانہَ سامُهُون، ڪو هَنڌُ خالِي نانہِ اَحدان جي اَرڳِ ٿِئا، سي ڪانهِرَ ڪِبَا ڪانہِ مُحِبُ مَنجِهين مَنَ مانہِ، مُون اَڄاڻَندي اُجِهئَو.
هو (مالڪ سائين) هر هنڌ سامهون آهي ۽ هن کان سواءِ ڪا جڳهه خالي ناهي (هو هر هنڌ موجود آهي). پر ان جي باوجود جيڪي وحدانيت کان پري پئجي ويا، سي بي همت چئبا ۽ ڪنهن ڪم جا ناهن. محبوب حقيقي ته منهنجي اندر ۾ ئي آهي، مون اڻڄاڻائيءَ ۾ اجايو کيس ڪٿي ٻاهر پئي ڳوليو.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ سڀڪنهين ڏانہ سامهون، ڪو هنڌ خالي نانہ احدان ارڳ ٿيا، سي ڪانهر ڪبا ڪانہ محب منجهين من مانہ، مون اڄاڻندي اجهيو
سُر ڪلياڻ
بيت
1
33
سَڀَڪَنهِين ڏانہَ سامُهُون، ڪو هَنڌُ خالِي ناهِ ڪُڇَڻُ ڪَڍِي لاهِ، پاهَتُ ئِي پِرِينءَ سِين.
اهو مالڪ سائين هر هنڌ موجود آهي، ڪابه اهڙي جاءِ نه آهي جتي هو نه هجي. تون پنهنجي اجائي پڇا ڳاڇا واري عادت ڇڏي ڏي. سڄڻ سائينءَ سان صرف محبت ۽ قرب واري ناتي سان نباهڻ گهرجي.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ سڀڪنهين ڏانہ سامهون، ڪو هنڌ خالي ناه ڪڇڻ ڪڍي لاه، پاهت يي پرينء سين
سُر ڪلياڻ
وائي
1
1
ڪِئَن آن لَهَندِي سي، اي يا اَللهَ! ڪِئَن آن لَهَندِي سي، وَحَدَهُ جي وَڍِيا جِتي وَحدهُ وَڍَ ٿِئي يا اللهَ! ڪو تِتي مُون کي ني سِسِي ڏِيان ساهَ سِين، يا اللهَ! آءٌ تَنہِ پانڌِيءَ کي۔
او منهنجا مالڪ، سٻاجها سائين، آءٌ ڪهڙيءَ طرح انهن (عارفن ۽ عاشقن) کي ڳولي لهان جيڪي تنهنجي وحدت جي وائيءَ جا گهايل آهن. او منهنجا الله، شل ڪو مون کي به اُتي وٺي وڃي جتي توحيد جو اهو معرڪو متل آهي. آءٌ جيڪر پنهنجو سر ساهه سوڌو انهيءَ واٽهڙوءَ جي حوالي ڪريان جيڪو رڳو مون کي ان دڳ سان لائي. [مثنويءَ ۾ الله جي عاشقن جي ان...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ وائي ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ڪين لهندي سي، اي الله وحده وڍيا جتي وڍ ٿيي ڪو تتي مون ني سسي ڏيان ساه سين، اء تنہ پانڌيء کي۔
سُر ڪلياڻ
بيت
2
1
صُوفِيءَ سَيرُ سڀَنِ ۾، جِئَن رَڳُنِ ۾ ساهُ سا نه ڪَري ڳالَهَڙِي، جا پَرُوڙِي پَساهَ آهِسُ اِيءُ گُناهُ، جِئَن ڪا ڪَري پَڌَرِي.
صوفيءَ جو سير هر هنڌ ۽ هر جاءِ تي ائين آهي جيئن انساني بدن ۾ رڳن ۾ ساهه گشت ڪري ٿو (هن جو سير غير معمولي آهي) . هن کي (اهڙي سير ۾) جيڪا خبر پوي ٿي سا ڪڏهن به کولي ٻڌائڻ هن لاءِ گناهه آهي! [صوفيءَ جي سير جي باري ۾ مثنويءَ ۾ گهڻو ڪجهه چيو ويو آهي، هڪ هنڌ چوي ٿو: سير جان بيچون بود در دور دير جسم ما از جان بيا موزيد سير س...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ صوفيء سير سڀن ۾، جين رڳن ساه سا نه ڳالهڙي، پروڙي پساه اهس ايء گناه، ڪا پڌري
سُر ڪلياڻ
بيت
2
2
صُوفِي سالِمُ سي وِئا جي اَڪثِرَ سِين اَڏِيارَ بازِي بازِندَنِ کي آهي اَويسارَ پِريان سِين پَهڪارَ، رِنديءَ رَساڻِي ڪِئا.
اهي صوفي (سالڪ) سلامتيءَ سان وڃي منزل تي پهتا جن گهڻن (غير) جي ياريءَ کان پاسو ڪيو. عشق جي اها راند کين نيبهه هجي جنهن کي هو ڪڏهن به (تر جيترو) وسارڻ لاءِ تيار ناهن. انهيءَ مستي ۽ اڻهوند واري تمنا ئي کين محبوب جي حاضريءَ ۾ پهچائي ڇڏيو.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ صوفي سالم سي ويا اڪثر سين اڏيار بازي بازندن اويسار پريان پهڪار، رنديء رساڻي
سُر ڪلياڻ
بيت
2
3
صُوفِي چائين سَڌ ڪَرين، صُوفيءَ ايءَ نه صَلاحَ ڪاٽي وِجُهه ڪُلاهَ، هَڻُ اُڇَلي آڳِ ۾.
تون پاڻ کي صوفي ٿو چورائين ۽ وري (نفساني) خواهشون به ويٺو ڪرين. صوفيءَ لاءِ ائين ڪرڻ هرگز مناسب ناهي. بلڪ تون (سچي صوفي ٿيڻ خاطر) اها نمائشي ڊگهي ٽوپي (توڻي چوغو) ٽڪر ٽڪر ڪري ڦٽو ڪر ۽ ان کي باهه ۾ اڇلائي ساڙي ڇڏ (ظاهري ڏيک ويک ۽ لباس کي ترڪ ڪر). [مثنويءَ ۾ پڻ اهڙن صوفين جي باري ۾ هن طرح چيو ويو آهي. صوفييم وخرقها اند...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ صوفي چايين سڌ ڪرين، صوفيء ايء نه صلاح ڪاٽي وجهه ڪلاه، هڻ اڇلي اڳ
سُر ڪلياڻ
بيت
2
4
ڪُلاهَ رَکين ڪَنڌَ تي، ته صُوفِي سالِمُ ٿِيءُ وِهَ وَٽِي هَٿِ ڪَري، پُرُ پِيالو پِيءُ هَنڌُ تَنِي جو هِيءُ، جَنِي حاصُلُ ڪِئو حالَ کي.
جيڪڏهن تون پنهنجي مٿي تي صوفين واري ڊگهي چهنب واري ٽوپي پائڻ گهرين ٿو ته پوءِ سچو (صحيح سالم) صوفي ٿي ڏيکار. زهر (ڪوڙاڻ) واري وٽي شوق مان هٿ ڪري پورو پيالو پيءُ (صبر ڪر ۽ پاڻ کي مار). هيءُ جهان ئي انهن سالڪن لاءِ اهڙو ماڳ آهي جيڪي حال جي (اعليٰ روحاني) منزل ماڻين ٿا. [صوفين جي لباس جي باري ۾ رومي هن راءِ جو آهي: هست ص...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ڪلاه رکين ڪنڌ تي، صوفي سالم ٿيء وه وٽي هٿ ڪري، پيالو پيء هنڌ تني هيء، جني حاصل حال
سُر ڪلياڻ
بيت
2
5
”صُوفِي لا ڪُوفِي“ ڪونه ڀانئيسِ ڪيرُ مَنجهائِين مَنجِهه وِڙهي، پَڌَرِ ناهِسِ پيرُ جَنِي ساڻُسِ ويرُ، ٿِيي تَنِي جو واهَرُو.
صوفي هر قسم جي فرقي بازي ۽ لڳ لاڳاپن کان آجو آهي ۽ کيس ڪوبه پنهنجو واسطيدار ڪري ڪونه ٿو سمجهي. هن جي سموري ويڙهاند پنهنجي نفس (پاڻپڻي ۽ هستيءَ جي گمان) سان آهي، جنهن جو ٻاهر ڪوبه نشان ظاهر نظر نٿو اچي. اهو ئي سبب آهي جو جيڪي سندس دشمن آهن تن سان به (وقت اچڻ تي) وڃي مددگار ٿئي ٿو. (هو هر وقت بلند اخلاقيءَ جو مظاهرو ڪري...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ صوفي لا ڪوفي ڪونه ڀانييس ڪير منجهايين منجهه وڙهي، پڌر ناهس پير جني ساڻس وير، ٿيي تني واهرو
سُر ڪلياڻ
بيت
2
6
ڏِنِي ڏُکويا، اَڻَ ڏِنِي راضِي رَهيا صُوفِي تي ٿِيا، جِئن ڪِينِ کَنيائُون پاڻَ سِين.
هو (سچا صوفي) سک ۽ سهنج (مال ملڪيت) ڪري پاڻ ڏک ۾ پيا گذارين، پر فقيري ۽ غريبيءَ ۾ هو مطمئن ۽ خوش رهن ٿا. هو انهيءَ ڪري ته سچا ۽ صحيح صوفي ٿيا (اهو درجو ماڻيائون) جڏهن هنن پاڻ سان نيستي ۽ نفيءَ جو سامان کنيو.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ڏني ڏکويا، اڻ راضي رهيا صوفي ٿيا، جين ڪين کنيايون پاڻ سين
سُر ڪلياڻ
بيت
2
7
حاصُلُ جان نه حالُ، صُوفِي جِمَ سَڏائِيين ڪونهي تَنِي قالُ، وَٿُون جَنِ وِڃائِيُون.
جيستائين تون (سلوڪ جي راهه ۾) حال واريءَ منزل تي نه پهتو آهين، تيستائين پاڻ کي صوفي متان سڏائين. اهڙن صوفين وٽ ڪابه ظاهري يا زباني ڳالهه ڪانهي، جيڪي دنيا جي هر شيءِ تان هٿ کڻي چڪا آهن. (هو نفي سان آشنا آهن)
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ حاصل جان نه حال، صوفي جم سڏاييين ڪونهي تني قال، وٿون جن وڃاييون
سُر ڪلياڻ
بيت
2
8
وَٿُون جَنِ وِڃائِيُون، صُوفِي سالِمُ سي هاڻي تَنِي کي، ڏوريان ڏوريي نه لَهان.
جن کان پنهنجون سڀ (دنياوي) شيون گم ٿي ويون (هو اهڙيءَ حالت کي پهتا جو سندن سڀ ظاهري لڳ لاڳاپا ختم ٿي ويا)، اهي ئي سچا ۽ صحيح (صاحب صحو) صوفي آهن. اهڙا صوفي ڳولڻ سان به نٿا لڀن.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وٿون جن وڃاييون، صوفي سالم سي هاڻي تني کي، ڏوريان ڏوريي نه لهان
سُر ڪلياڻ
بيت
2
9
تَعظِيمان تَرَڪُ ٿِئا، واکاڻان وِئا وَڃِي تِتِ پِئا، جِتِ نِهايَتَ ناهِ ڪا.
اهي (سالڪ) ظاهري تعظيم ۽ تعريف کان الڳ ٿي چڪا آهن، (اهڙين ڳالهين کان پاسي آهن) يا هنن کي اهڙو اونو هرگز ڪونهي ته ڪو سندن ساراهه ڪري. هو ته اهڙي اعليٰ منزل تي وڃي پهتا آهن جنهن جي ڪا حد ڪانهي.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ تعظيمان ترڪ ٿيا، واکاڻان ويا وڃي تت پيا، جت نهايت ناه ڪا
سُر ڪلياڻ
بيت
2
10
ظاهِرَ ۾ ظانِي، فِڪرَ مَنجِهه فَنا ٿِئا تَنِي کي تَعلِيمَ جِي ڪُڙِهه اَندَرِ ڪانِي حَرَفُ حَقانِي، دَورُ ڪِئائُون دِلِ ۾.
اهي سالڪ ظاهري طور (ٻين کي) شڪ ۽ گمان ۾ نظر اچن ٿا، پر حقيقت ۾ هو غور ۽ فڪر ۾ محو آهن. هنن کي اندر ئي اندر ۾ توحيد واري حقيقي ڄاڻ جي گهڻي اون ۽ اڻ تڻ آهي. هو (ازل ۾) حق تعاليٰ سان ڪيل قول کي پاڙڻ خاطر ان کي دل ۾ هر وقت پيا دهرائن ۽ ياد ڪن (ته جيئن ان ۾ کانئن ڪا گهٽتائي نه ٿئي). [مثنوي روميءَ ۾ ظن ۽ گمان کي سخت لفظن ۾ ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ظاهر ظاني، فڪر منجهه فنا ٿيا تني تعليم ڪڙهه اندر ڪاني حرف حقاني، دور ڪيايون دل
سُر ڪلياڻ
بيت
2
11
اَڻَ ڪِي عَيان نه ٿِيي، ڪِي پَرُوڙي ڪونَ سَچي جِهڙِي سونَ، مُنہِ نه پيئي ماڙُهوئين.
(حقيقت بابت) اڻ چيل ڳالهه ته ڪڏهن به پڌري ڪانه ٿي ٿئي، ان جي باري ۾ ڪا خبر نٿي پوي. پر (عجب ان ۾ آهي جو) ڪيل ڳالهه يعني جيڪي ڪجهه ماڻهو پاڻ ڪري ٿو، اها به سمجهي ڪونه ٿو سگهي. اهو ئي سبب آهي جو اها سون جهڙي سچي ۽ کري ڳالهه عام ماڻهو ڪونه ٿا سڃاڻن ۽ سمجهن. [مثنويءَ ۾ اها ڳالهه سمجهائيندي چوي ٿو: آن حقيقت کان بود عين و ع...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ اڻ ڪي عيان نه ٿيي، پروڙي ڪون سچي جهڙي سون، منہ پييي ماڙهويين
سُر ڪلياڻ
بيت
2
12
عِلَتِيءَ آرامُ، پَسِي عِلَتَ آئِيو حُسُنُ جو حَقَ جو، خامِي ڀانئِي خامُ اَچِي ٿِئَا اِسلامُ، ڪُفرُ ڪافِرُ پاڻ ۾.
جيڪو پاڻ ڪنهن عادت ۾ مبتلا آهي، اهو انهيءَ عادت جي پوري ٿيڻ سان ئي آرام ۽ سڪون حاصل ڪري ٿو. اهوئي سبب آهي جو جيڪو پاڻ ناقص آهي، سو ذات حق جي حسن کي به ناقص سمجهي ٿو (جيستائين ڪامل جي نظر سان نوازجي). انهيءَ ڪري اهڙو ناقص، جيڪو حق جو انڪاري آهي، اهو پاڻ کي حق تي ۽ صحيح سمجهي ٿو (هن کي غلط شيءِ به صحيح لڳي ٿي) [هن بيت ج...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ علتيء ارام، پسي علت اييو حسن حق جو، خامي ڀانيي خام اچي ٿيا اسلام، ڪفر ڪافر پاڻ
سُر ڪلياڻ
بيت
2
13
مَحرُومَ ئِي مَرِي وئا، ماهِرَ ٿِي نه مُئِا چِڙيءَ جِئَن چُهُنجَ هَڻي لَڏيائُون لُئا حُبابَ ئِي هُئا، اِنهِين وادِيءَ وِچَ ۾.
اهي (ٿوري ڄاڻ وارا) بي نصيب ۽ نامراد ٿي مري ويا ۽ (معرفت وارن وٽ وڃي) ڪا اهليت (ڪاميابي) حاصل نه ڪيائون. جهرڪيءَ جهڙي ننڍڙي پکيءَ وانگر (کائي پي) هر هر چهنب هڻي هن جهان مان ائين لڏي هليا ويا. اهي پاڻيءَ جي مٿان جر ڦوٽي وانگر پنهنجي حياتي پل ۾ پوري ڪري گم ٿي ويا.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ محروم يي مري ويا، ماهر ٿي نه ميا چڙيء جين چهنج هڻي لڏيايون ليا حباب هيا، انهين واديء وچ
سُر ڪلياڻ
بيت
2
14
مَرَڻا اَڳي جي مُئا، سي مَرِي ٿِيَنِ نه ماتُ هُوندا سي حَياتُ، جِيَڻان اَڳي جي جِيَا.
جيڪي (عارف) هن ظاهري زندگيءَ واري موت کان اڳ ۾ مري ويا (پنهنجي حرص ۽ هوا کي فنا ڪيائون)، سي ڪڏهن به مري ختم ٿيڻ وارا نه آهن. بلڪ اهي ئي سدا حيات يعني هميشه زنده رهڻ وارا آهن جيڪي هن ظاهري جيئڻ کان اڳ جيئن ٿا (هميشه حق جي يادگيريءَ ۾ سجاڳ رهن ٿا) [صوفي ’مرڻ کان اڳ مرڻ‘ جو مطلب ’نفساني خواهشن جو خاتمو‘ وٺن ٿا. جنهن لاءِ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ مرڻا اڳي ميا، سي مري ٿين نه مات هوندا حيات، جيڻان جيا
سُر ڪلياڻ
بيت
2
15
جِيَڻان اڳي جي جِيا، جُڳَ جُڳَ سي جِيَنِ موٽِي ڪِينَ مَرَنِ، مَرَڻان اَڳي جي مُئا.
جيڪي (سالڪ) ظاهري زندگيءَ ۾ هر لمحي کان اڳ حق کي ياد ڪري جيئن ٿا، سي هميشه لاءِ حيات آهن. ائين جيڪي ظاهري موت کان اڳ پنهنجي هستيءَ کي فنا ڪري ڇڏين ٿا، سي وري موت ڪونه ڏسندا (اهي سدا حيات آهن) [هن بيت ۾ عارفن جي عدم واريءَ حالت ڏانهن اشارو آهي، جنهن جو تصور مثنويءَ جي ڪيترن ئي بيتن ۾ ملي ٿو ته اها عارفن ۽ سالڪن جي اصلي...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ جيڻان اڳي جيا، جڳ سي جين موٽي ڪين مرن، مرڻان ميا
سُر ڪلياڻ
بيت
2
16
طالِبُ قَصَرُ، سُونہَ سَرُ، اِيءَ رومِيءَ جِي رُوءِ جَنِي ڏِٺِي جُوءِ، تَنِي ڪُڇئو ڪِينڪِين.
حق جو طالب هڪ محل (ماڙيءَ) وانگر آهي يا هڪ وڏي سهڻي چشمي مثال آهي. روميءَ جو فڪر يا سمجهاڻي اها آهي ته جن اهو هنڌ ۽ لقاءُ ڏٺو (خبر پئي)، ته پوءِ اهي هميشه ماٺ ۾ رهيا. (اهي ٻي ڪا ڳالهه ڪري نه سگهيا.) [هن ۽ ايندڙ پنجن بيتن ۾ دنيا جي عظيم صوفي شاعر مولانا جلال الدين روميءَ جي حوالي سان ٻڌايو ويو آهي ته هو طالب کي قصر يا ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ طالب قصر، سونہ سر، ايء روميء روء جني ڏٺي جوء، تني ڪڇيو ڪينڪين
سُر ڪلياڻ
بيت
2
17
طالِبُ قَصَرُ، سُونہَ سَرُ، اَندَرِ رُومِي راءِ جَنِي ڏِ‎‎ٺِي جاءِ، تَنِي ڪُڇيو ڪِينڪِين.
حق جو طالب پاڻ محل آهي ۽ پاڻ ئي سونهن جو سرچشمو آهي. مولانا روميءَ جو اهو ئي معنيٰ خيز رايو آهي. جن اها منزل ماڻي آهي (جيڪي ان هنڌ پهتا آهن)، تن پوءِ هن باري ۾ ڪا ڳالهه نه ڪئي آهي. [ڪن شارحن موجب هنن ڇهن بيتن ۾ مثنوي روميءَ جي ان آکاڻيءَ ڏانهن اشارو آهي جنهن ۾ چيني ۽ رومي مصورن جي نقاشيءَ جي مقابلي جو ذڪر آهي. تاريخي ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ طالب قصر، سونہ سر، اندر رومي راء جني ٺي جاء، تني ڪڇيو ڪينڪين
سُر ڪلياڻ
بيت
2
18
طالِبُ قَصَرُ، سُونہَ سَرُ، ايءَ رُومِيءَ جو آهي تاڙِي جي لاهي، ته مَنجِيهن مُشاهِدو ٿِيي.
حق جو طالب هڪ محل آهي ۽ (مطلق جمال) سراسر سونهن آهي. مولانا روميءَ جي چوڻ مطابق اهي جيڪڏهن پنهنجو ظاهري (وجود وارو) پڙدو هٽائين ته اتي ئي الاهي ديدار جو جلوو پسي سگهن ٿا.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ طالب قصر، سونہ سر، ايء روميء تاڙي لاهي، منجيهن مشاهدو ٿيي
سُر ڪلياڻ
بيت
2
19
طالِبُ قَصَرُ، سُونہَ سَرُ، ايءَ رُومِيءَ جِي رِهاڻُ پِهرِين وِڃائِڻُ پاڻُ، پَسَڻُ پوءِ پِرينءَ کي.
طالب محل جيان آهي ۽ حسن (ازلي) جو منڍ (سر چشمو) آهي. روميءَ جو اهوئي دلپسند نظريو آهي. (هو وڌيڪ چوي ٿو ته) پهرين پاڻ کي فنا ڪجي ته پوءِ محبوب جو ديدار حاصل ٿيندو. (پاڻ کي فنا ڪرڻ سان ئي محبوب جو ديدار حاصل ٿي سگهندو) [مثنويءَ ۾ هڪ هنڌ طالب جي ظاهري جسم کي قصر سان هن ريت تشبيهه ڏني ويئي آهي: قصر چيزَي نيست ويران کن بد...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ طالب قصر، سونہ سر، ايء روميء رهاڻ پهرين وڃايڻ پاڻ، پسڻ پوء پرينء
سُر ڪلياڻ
بيت
2
20
طالِبُ قَصَرُ، سُونہَ سَرُ، ايءَ رُومِيءَ جِي راحَتَ جَنِي ڏِ‎ٺي سَٿَ، تَنِي ڪُڇِئو ڪِينڪِين.
حق جو طالب هڪ محل مثل آهي ۽ سونهن جي چشمي (آئيني) وانگر آهي. روميءَ وٽ اها ئي اطمينان واري ڳالهه آهي. جن طالبن کي اها محفل ۽ مجلس نصيب ٿي، تن پوءِ هنن ان راز بابت ڪجهه به ظاهر نه ڪيو (هو هميشه خاموش رهيا)
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ طالب قصر، سونہ سر، ايء روميء راحت جني ٺي سٿ، تني ڪڇيو ڪينڪين
سُر ڪلياڻ
بيت
2
21
طالِبُ قَصَرُ، سُونہَ سَرُ، ايءَ رُومِيءَ جِي اوطاقَ پَچِين دَرِ فِراقَ، ته مَنجهِين مشاهدو ماڻِين.
حق جو طالب ماڙي يا محل مثل آهي ۽ سونهن جي شاهي تلاءُ وانگر آهي. روميءَ جي محفل ۾ اهائي هلندڙ ڳالهه آهي. جيڪڏهن تون درد فراق ۾ پچي راس ٿئين ته جيڪر توکي پنهنجي اندر ۾ ئي الاهي ديدار جو جلوو نصيب ٿي وڃي. [مثنويءَ جي شروعات بانسريءَ جي حوالي سان ٿئي ٿي، جنهن کي مولانا رومي روح جي جدائيءَ جو آواز يا فراق جي دانهن سمجهي ٿو...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ طالب قصر، سونہ سر، ايء روميء اوطاق پچين در فراق، منجهين مشاهدو ماڻين
سُر ڪلياڻ
بيت
2
22
ڪَر طَريقَتَ تَڪِيو، شَرِيعَتَ سُڃاڻِ هِنيون حَقِيقَتَ هيرِ تُون، ماڳُ مَعرفَتَ ڄاڻِ هُوئِجِ ثابُوتِيءَ ساڻِ، ته پُسَڻَ کان پالهو رَهِين.
بيشڪ تون طريقت (سلوڪ جي راهه) تي اعتماد ۽ ڀروسو ڪري هلندو رهه، پر (ان سان گڏ) شريعت (ظاهري اصولن جي پيروي) جي ساڃهه پيدا ڪر. تون پنهنجي دل ۽ قلب کي هر وقت حقيقت (مالڪ حقيقيءَ) سان همراز ڪري معرفت (ذات الاهي جي اندر ۾ ڄاڻ) کي پنهنجي منزل مقصود بناءِ. تون هن ڏسيل راهه تي ثابت قدم رهه ته گناهن ۾ غرق ٿيڻ کان بچي وڃين. [مث...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ڪر طريقت تڪيو، شريعت سڃاڻ هنيون حقيقت هير تون، ماڳ معرفت ڄاڻ هويج ثابوتيء ساڻ، پسڻ پالهو رهين
سُر ڪلياڻ
بيت
2
23
پاڻُ پَردو پاڻَ کي، سُڻِي ڪَرِ سَنڀالَ وِچان جو وِصالَ، سو تان هُئَڻُ ’هِنَ‘ جو.
(اي طالب)، تنهنجو پنهنجي وجود کي ڀانئڻ وارو خيال ئي تنهنجي ذاتي حقيقت جي آڏو اصلي حجاب يا پردو آهي. اها ڳالهه چڱيءَ طرح سمجهه ۽ خبردار ٿيءُ! محبوب (حقيقي) ۽ تنهنجي وچ ۾ جيڪا رنڊڪ يا رڪاوٽ آهي، سو تنهنجي پنهنجي وجود (هستيءَ) وارو خيال ۽ وهم آهي. [مثنويءَ ۾ اهو خيال هن ريت ملي ٿو: چون ز خود رستي همه حق گشته، رفت ظلمت ن...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ پاڻ پردو کي، سڻي ڪر سنڀال وچان وصال، سو تان هيڻ
سُر ڪلياڻ
بيت
2
24
پاڻُ پَردو پاڻ کي، طالِبَ سُڻِجُ تون نَڪا هان نه هون، پَردا سَڀِ پاسي ٿِئا.
اي طالب (راه سلوڪ جا پانڌيئڙا)، تنهنجي ’هستي‘ ۽ پاڻ کي ڀانئڻ وارو وهم ئي تنهنجي ۽ تنهنجي ذاتي حقيقت جي آڏو هڪ حجاب آهي. تون اها ڳالهه غور ڪري سمجهه! جڏهن تنهنجي اندر ۾ ڪنهن به قسم جو گمان (هينئن يا هونئن) نه رهندو ته پاڻهي سڀ پردا هٽي ويندا (۽ حقيقت کلي پوندي)
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ پاڻ پردو کي، طالب سڻج تون نڪا هان نه هون، پردا سڀ پاسي ٿيا
سُر ڪلياڻ
وائي
2
1
سَڀَڪا پِريان ڪوُن پُوڄي نِيہُ نيڻين، ڳُڻُ ڳالهِيين جا چِتايَمِ چِتَ ۾، سَڄَڻُ سا ٿو ٻُجهي لاتِ جا لَطيفَ جِي، سَڏُ تَنهِين جو سُڄي.
هن جهان جي هر شيءِ يا هر ذرو پنهنجي محبوب جي تلاش ۾ آهي. (جيڪو عاشق آهي، اهو ضرور پنهنجي محبوب جي پرستش ڪري ٿو). اهڙي عاشق جي اکين ۾ سڪ ۽ سوز صاف نظر پيو اچي، پر سندس پرينءَ واري پچار ۾ سچائي ۽ ثابت قدمي پڻ آهي. مان پنهنجي دل ۾ جيڪو خيال ڪريان ٿو، اهو پيارو پرين ان کان واقف آهي. عبداللطيف جي هن درد واري دانهن جو ٻڌندڙ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ وائي ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ سڀڪا پريان ڪون پوڄي نيہ نيڻين، ڳڻ ڳالهيين چتايم چت ۾، سڄڻ سا ٿو ٻجهي لات لطيف جي، سڏ تنهين سڄي
سُر ڪلياڻ
بيت
3
1
عالَمُ ’آئُون‘ ساڻُ، ڀَرِئو ٿو ڀيرَ ڪَري ’پاڻُ‘ نه آهي ڄاڻُ، مانڊريءَ منڊُر پَکَيڙئو.
هيءُ سارو جهان (ڪائنات) خودي (واري خيال ۽ گهمنڊ) سان ڀريل آهي. يا هن جهان جو ذرو ذرو يا هر شيءِ پنهنجي هستيءَ (هئڻ، وجود) جي گمان ۾ آهي. پر انهيءَ وجود يا هستيءَ (پاڻ) کي انهيءَ (اجائي هستيءَ واري گمان) جي ڪا خبر ناهي ته اهو سندس طلسمي خيال پنهنجو پيدا ڪيل آهي (يا اسان کي ڪا خبر ناهي ته اهو طلسم خانو ڪنهن ڦهلايو آهي.)...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ عالم ايون ساڻ، ڀريو ٿو ڀير پاڻ نه ڄاڻ، مانڊريء منڊر پکيڙيو
سُر ڪلياڻ
بيت
3
2
ڪِيئَن مائيندا مَنَ ۾، خودي ۽ خُدا ٻِنِ تَرارينِ جا، ڪا آهي هِڪَ مِياڻَ ۾!
انسان جي دل ۾ پنهنجي هستي يعني ’آءٌ آهيان‘ وارو خيال ۽ ’فقط الله ئي آهي‘ وارو يقين (پڪو پختو خيال) ساڳئي وقت ڪين سمائجي سگهندا. اهو ائين آهي جيئن ٻه تلوارون هڪ مياڻ ۾ نٿيون ماپي سگهن.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ڪيين ماييندا من ۾، خودي خدا ٻن ترارين جا، ڪا هڪ مياڻ
سُر ڪلياڻ
بيت
3
3
’آئُون‘ سِين اُنَ پارِ، ڪَڏَهِن تان ڪونه پِئو اِنَ اللهَ وِترُ يُحِبُ الوتَر، نيئِي ٻيائِي ٻارِ هيڪَڙائِيءَ وَٽِ هارِ، هَنجهُون جي ’هُئڻ‘ جُون.
’آءٌ‘ سان يعني ’مان‘ (پنهنجي هستيءَ جي دعويٰ) سان ڪوبه (سلوڪ جي راهه طئي ڪري) هن (حق ۽ حقيقت جي) طرف پهچڻ ۾ ڪامياب نه ٿيو آهي. ’بيشڪ الله ئي هڪ آهي ۽ هيڪڙائي کي پسند ڪري ٿو‘ مطابق پنهنجي دوئي ۽ شرڪ کي ساڙي ناس ڪري ڇڏ (ان کان بلڪل آجو ٿيءُ). (اي راه سلوڪ جا پانڌيئڙا) تون هيڪڙائيءَ جي آڏو پنهنجي هستيءَ ۽ ’هئڻ‘ واري هر قس...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ايون سين پار، ڪڏهن تان ڪونه پيو الله وتر يحب الوتر، نييي ٻيايي ٻار هيڪڙاييء وٽ هار، هنجهون هيڻ جون
سُر ڪلياڻ
بيت
3
4
’آئُون‘ اورِيان جَهلِ تون، ڇَڏيَمِ ’پاڻُ‘ پَچارَ شِرڪَ ساڻُ سَتارَ، گهڻا گهارِيَمِ ڏينهڙا.
اي مالڪ سائين، تون ئي مون کي منهنجي ’خودي‘ (پاڻپڻي) کان پري ۽ پاسي ڪر ته جيئن ان (بلا، آفت کان) ڇوٽڪارو ملي. (پاڻ کي آجو ڪري سگهان). اي ڍڪ ڍڪيندڙ، مون واقعي انهيءَ شرڪ (واري حالت) سان زندگيءَ جا گهڻا ئي ڏينهن گذاري ڇڏيا آهن.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ايون اوريان جهل تون، ڇڏيم پاڻ پچار شرڪ ساڻ ستار، گهڻا گهاريم ڏينهڙا
سُر ڪلياڻ
بيت
3
5
ٻَنِ ٻِيائِي سُپرِين، ’پاڻان‘ اُٿي پَلِ: ’آئُون‘ اوري جَهلِ، ته توکي رسي تو ڌَڻي.
اي منهنجا سڄڻ، کڏ کوهه ۾ پوي اها دوئي ۽ شرڪ واري حالت. تون اٿي همت ڪر ۽ پاڻ کي پنهنجي هستي ۽ هئڻ واري گمان کان پالهو ۽ خالي ڪر. تون اها ’آئون‘ پاڻپڻي واري حالت ڦٽي ڪر (پنهنجي وجود مان ڪڍي ڇڏ) ته مالڪ سائين توسان پاڻ مهرباني ڪري.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ٻن ٻيايي سپرين، پاڻان اٿي پل ايون اوري جهل، توکي رسي تو ڌڻي
سُر ڪلياڻ
بيت
3
6
توکي رَسي تو ڌَڻي، جُملو ئِي جَمالُ ڪونهي ٻِئو خيالُ، جي شارِڪَ شَڪُ وِڃائيين.
(اي طالب) جيڪڏهن تنهنجو مالڪ (حقيقي محبوب) توکي ملي (توکي اهو قرب نصيب ٿئي) ته تو مٿان هن جو سمورو حسن ۽ جمال ظاهر ٿي پوي. (اهو جلوو هن جي مهربانيءَ تي منحصر آهي) ياد رک هن سلسلي ۾ دوئي يا ٻيائي آهي ئي ڪانه (اهو خيال ئي اجايو آهي)، بشرطيڪ تون پنهنجي شرڪ وارو شڪ (گمان ۽ وهم) ڪڍي ڦٽو ڪرين (يعني حقيقت ۾ سراپا سونهن يا م...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ توکي رسي تو ڌڻي، جملو يي جمال ڪونهي ٻيو خيال، شارڪ شڪ وڃاييين
سُر ڪلياڻ
بيت
3
7
’مُون‘ مُون_هِين ۾ سَپِجي، مُون کي مُون جُڳاءِ مُون_هِين جِي ساڃاءِ، مُون- هِين منجهان مُون ٿيي.
’آءٌ آهيان‘ وارو خيال منهنجي اندر مان ئي پيدا ٿيو آهي. (اهو حقيقت ناهي) مون واري انهي گمان يا وهم کي ’مون‘ ئي مناسب آهي (ان جي حقيقت صرف ان حد تائين آهي). مطلب ته پنهنجو پاڻ کي سڃاڻڻ واري تميز به منهنجي اندر مان ئي سرجي ٿي. (جنهن تي غور ۽ فڪر ڪرڻ گهرجي.) [مثنويءَ ۾ پڻ هڪ هنڌ ’مون‘ يا ’انا‘ بابت هن ريت روشني وڌي وئي آهي...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ مون هين سپجي، جڳاء ساڃاء، منجهان ٿيي
سُر ڪلياڻ
بيت
3
8
’ڏِسَڻُ‘ ڏِسين جي، ته هَمہَ کي حَقَ چَئِين شارِڪَ شڪُ مَ ني، اَنڌا اِنهِين ڳالَهِه ۾.
جيڪڏهن توکي اندر جي اک (صحيح فهم ۽ ادراڪ واري نظر) سان ڏسڻ نصيب ٿئي ته جيڪر سڀ کي ساڳي هڪڙي حقيقت ڪري ڄاڻين. (توکي هر شيءِ ۾ حق جو جلوو نظر اچي يا سراسر حق نظر اچي). اي شرڪ ۾ ڦاٿل (اکين جا) انڌا، انهيءَ حقيقت ۾ ڪڏهن به شڪ ۽ گمان نه ڪجانءِ (ته حقيقت هڪڙي آهي). [صوفين جي نظر ۾ صرف خدا ئي حق آهي، جيڪو ڪڏهن به باطل نٿو ٿ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ڏسڻ ڏسين جي، همہ حق چيين شارڪ شڪ ني، انڌا انهين ڳالهه
سُر ڪلياڻ
بيت
3
9
وڏي تان اِنَ واٽَ ۾ ٻيلَپَ ’ٻيائِي‘ آهي اُونداهِيءَ جو شِرڪُ سَهائِي چِٽي چِٽائي، اَلفَ جي عَينَڪَ ۾.
سلوڪ واري واٽ ۾ (حق تائين پهچڻ خاطر) دوئي (توحيد جي ضد) پاڻ هڪ قسم جي مدد (ضرورت) آهي. جيئن روشنيءَ جو ضد اونداهي آهي (ڇو جو اونداهيءَ کان سواءِ روشنيءَ جي خبر نه پوندي). هيءَ ڳالهه صفا چٽي پيئي آهي، پر انهن کي نظر ايندي يا سمجهه ۾ ايندي جن جي اکين تي الف يعني توحيد جي عينڪ لڳل آهي. (مطلب هيڪڙائي حق) واري عينڪ مان هيڪ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وڏي تان واٽ ٻيلپ ٻيايي اونداهيء شرڪ سهايي چٽي چٽايي، الف عينڪ
سُر ڪلياڻ
بيت
3
10
بي شِرڪُ ڀائِين پاڻَ کي، عينُ شِرڪُ اِيءُ وِڃائي وُجُودَ کي پاڻان پاسي ٿيءُ هَڏِهن ڪونهي ’هيءُ‘، ’هُو‘ پُڻُ ڪونهي ’هِن‘ ري.
جيڪڏهن تون پاڻ کي ڀلي ’بي شرڪ‘ يعني شرڪ کان خالي سمجهين ٿو، پر اهو تنهنجو ’ڀانئڻ‘ ئي دراصل شرڪ آهي. (تون جيستائين پنهنجي وجود جو اقرار ڪرين ٿو يعني ٻه وجود سمجهين ٿو، ايستائين تون مشرڪ آهين). انهيءَ ڪري تون پنهنجي هستيءَ کي فنا ڪر (نيستي حاصل ڪر). هيءَ (ظاهري) وجود ته اصل ۾ آهي ئي ڪونه، پر ’حقيقي وجود‘ پڻ هن (ظاهري وج...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ بي شرڪ ڀايين پاڻ کي، عين ايء وڃايي وجود پاڻان پاسي ٿيء هڏهن ڪونهي هيء پڻ ري
سُر ڪلياڻ
بيت
3
11
آڏو جو اِثبات کي سو شِرڪُ لاهي شَڪُ هُئي جَنہ ۾ حَقَ، تَنہ ’نَفِي‘ جهڙو ناه ڪِين.
هن (ذات حقيقي) جي اثبات (ثابتي) کان اڳ ۾ جيڪو شرڪ (هِن ۽ هُن، ٻن هستين جو گمان)آهي. اهو ئي سڀ شڪ شبها ختم ڪري ٿو. بيشڪ ان نفيءَ جهڙي ٻي ڪا شيءِ ڪانهي، جنهن سان حق جي ڳالهه ظاهر ٿئي. ٻي معني: هن (ذات حقيقي) جي اثبات (الالله) کان اڳ ۾ هر قسم جو شرڪ توڻي شڪ ۽ گمان ختم ڪر. (لاالہٰ جو عهد ڪر) بيشڪ انهيءَ نفي (لاالہٰ) جهڙي ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ اڏو اثبات سو شرڪ لاهي شڪ هيي جنہ حق، تنہ نفي جهڙو ناه ڪين
سُر ڪلياڻ
بيت
3
12
اِنَ پَرِ نه اِيمانُ، جِئن ڪَلِمي-گو ڪو‎ٺائيين دَغا تُنهنجي دِلَ ۾، شِرڪَ ۽ شيطانُ مُنہَ ۾ مُسلِمانُ، اَندَرِ آزَرُ آهِيين.
مؤمن يعني ايمان هجڻ لاءِ صرف ڪلمو پڙهڻ يا ڪلمي گو ڪوٺائڻ ڪافي ناهي (محض اها دعويٰ ڪافي ناهي). جڏهن تنهنجي دل ۾ ڪوڙ، بي ايماني، ٻيائي ۽ شيطان ويٺل آهي. تون فقط ڏسڻ ۾ مسلمان آهين، پر اندر ۾ ’وڏو ڪافر‘ آهين. (تون شڪل ۾ هڪ پر عملن ۾ ٻيءَ طرح آهين).
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ نه ايمان، جين ڪلمي گو ڪو ٺاييين دغا تنهنجي دل ۾، شرڪ شيطان منہ مسلمان، اندر ازر اهيين
سُر ڪلياڻ
بيت
3
13
ڪُوڙو تون ڪُفرَ سِين ڪافرُ مَ ڪوٺاءِ هِندو هَڏِ نه آهيين، جَڻيو تو نه جُڳاءِ تِلِڪُ تَنِي کي لاءِ، سَچا جي شِرڪَ سين.
(اي ڪفر جا مڃيندڙ) تون جڏهن پنهنجي ڪفر واري عقيدي ۾ به سچو ناهين ته پوءِ توکي پاڻ کي ڪافر سڏائڻ جو ڪو حق ڪونهي. اي هندو، جيڪڏهن تون پڻ پنهنجي عمل ۾ سچو نه آهين، ته پوءِ توکي هندو ڌرم وارو جڻيو پائڻ نٿو سونهي. مٿي تي تلڪ به انهن کي لڳائڻ کپي جيڪي ’شرڪ‘ (پنهنجي عقيدي) سان سچا آهن.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ڪوڙو تون ڪفر سين ڪافر ڪوٺاء هندو هڏ نه اهيين، جڻيو تو جڳاء تلڪ تني لاء، سچا شرڪ
سُر ڪلياڻ
بيت
3
14
ڪافرُ ٿيءُ ته اُبَهِين بابَ شَرَعَ جا ڇَڏِ مَنُ مُشرِڪَنِ گَڏِ، ته ويجهو ٿِئين وصالَ کي.
(اي ڪافر!) تون سچو پچو ڪافر ٿيءُ ته پنهنجي مراد ماڻئين. تون پوءِ ٻيون شريعت (اسلام) جون ڳالهيون ڇڏي ڏي. تون پنهنجي دل پوريءَ ريت مشرڪن سان ملاءِ ته تون پنهنجي اصل مقصد کي ويجهو ٿئين (پهچي وڃين!)
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ ڪافر ٿيء ابهين باب شرع ڇڏ من مشرڪن گڏ، ويجهو ٿيين وصال
سُر ڪلياڻ
بيت
3
15
مُنہُ آهيريان اُجِرو، قَلبَ ۾ ڪارو ٻَهران زيبُ زِبانَ سِين، دِلِ ۾ هَچارو اِنَ پَرِ ويچارو، ويجهو ناهه وصالَ کي!
اهڙو شخص جنهن جو چهرو آئيني کان وڌيڪ صاف ۽ اُجرو آهي، پر سندس دل ۾ دغا ۽ دولاب آهي، سندس زبان تي وڻندڙ ۽ مٺيون ڳالهيون آهن، پر اندر ۾ ڪارو ۽ بي رحم آهي. اهڙن افعالن سبب اهو ڀٽڪيل ۽ ڀليل شخص الاهي قرب کان گهڻو پري آهي.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ منہ اهيريان اجرو، قلب ڪارو ٻهران زيب زبان سين، دل هچارو ويچارو، ويجهو ناهه وصال
سُر ڪلياڻ
بيت
3
16
مُنہُ ته مُوسيٰ جهڙو، اَندرِ ۾ اِبليسُ اهڙو خامُ خَبِيثُ، ڪَڍي ڪوهَ نه ڇَڏيين.
تون پاڻ کي ڏسڻ ۾ نيڪ ۽ نوراني شڪل وارو پيو ظاهر ڪرين، پر تنهنجي اندر ۾ جهڙوڪ شيطان ويٺل هجي. تون اهڙي پليتيءَ کي پنهنجي اندر مان ڪڍي ڇو نه ٿو ڇڏين! (پنهنجي اندر کي پاڪ صاف ڪرين). [مثنويءَ ۾ اها ڳالهه هن طرح سمجهايل آهي: موسيٰ و فرعون در هستيءَ تست، بايد اين دو خصم را در خويش جست. (دفتر سوم، ب- 1253) معنيٰ: موسيٰ ۽ فرع...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ منہ موسي جهڙو، اندر ابليس اهڙو خام خبيث، ڪڍي ڪوه نه ڇڏيين
سُر ڪلياڻ
بيت
3
17
مُنہُ ته مُوسيٰ جِهڙو، سِيرَتَ شَيطاني بازِي بيرانِي، ڪَڍي ڪوهُ نه ڇَڏيين.
تون پنهنجو منهن نيڪ صورت ۽ نوراني چهري وارو ڪري پيو هلين، پر تنهنجا اعمال ۽ ارادا هوبهو شيطان جهڙا آهن. تون پاڻ کي اهڙي برباد ڪندڙ ۽ بڇڙي روش کان آجو ڇو نه ٿو ڪرين.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ منہ موسي جهڙو، سيرت شيطاني بازي بيراني، ڪڍي ڪوه نه ڇڏيين
سُر ڪلياڻ
بيت
3
18
سِرُ نايو سَجدا ڪَرِين، تَنُ تَواضِعو تو نه هُو جو مَڻڪو مَنَ جو سُوڌو سورِين سو نَه ڪُوڙا ٿِيندُءِ ڪونَه، ڦُوڪِيي ڌوتي فائدو.
تون (ظاهري طور) سِر جهُڪائي (ڊگها) سجدا پيو ڪرين، پر تو پنهنجي جسم کي اصلي نوڙت ۽ هيٺاهين ڪانه سيکاري. ائين تو پنهنجي دل جي مڻڪي کي (الله جي ذڪر سان) چورڻ تي به ڪونه هيرايو. اي ڪوڙا، فقط ظاهري طور بار بار جسم کي ڌوئڻ ۽ ٻاهرين ڇنڊڦوڪ مان توکي ڪجهه هڙ حاصل ڪونه ٿيندو.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ سر نايو سجدا ڪرين، تن تواضعو تو نه مڻڪو من سوڌو سورين سو ڪوڙا ٿيندء ڪونه، ڦوڪيي ڌوتي فايدو
سُر ڪلياڻ
بيت
3
19
جان جان پَسين پاڻ کي، تان تان ناه سُجُودُ وِڃائي وُجُودُ، تِهان پوءِ تَڪبِير چَئُه.
تون جيستائين پنهنجي پاڻ کي صحيح سالم ڏسي رهيو آهين، تيستائين تنهنجو ’سجدو‘ صحيح معنيٰ ۾ سجدو ناهي. (اهو مالڪ سائين وٽ قبول ڪونهي) پهريائين تون پنهنجي هن ظاهري وجود تان هٿ کڻ (پاڻ کي فنا ۽ نيست ڪر) پوءِ الله اڪبر واري تڪبير چؤ (تڏهن تنهنجي عبادت قبول پوندي). [نماز ۾ تڪبير جي اهميت بابت مثنويءَ ۾ اها سمجهاڻي هن ريت ملي ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ جان پسين پاڻ کي، تان ناه سجود وڃايي وجود، تهان پوء تڪبير چيه
سُر ڪلياڻ
بيت
3
20
جان جان پَسِين پاڻ کي، تان تان ناهِ نمازَ سَڀُ وِڃائي سازَ، تِهان پوءِ تَڪبِيرَ چَئُه.
جيستائين تنهنجي نظر ۾ پنهنجو وجود آهي، تيستائين تنهنجي نماز (عبادت) قبوليت نٿي ماڻي سگهي (اها نماز نٿي چئي سگهجي). تنهنڪري توکي گهرجي ته پهريائين (پنهنجا ڪن) هر غير جي آواز کان بند ڪر ۽ پوءِ نماز جي نيت ڪري تڪبير (الله اڪبر) چو!.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ جان پسين پاڻ کي، تان ناه نماز سڀ وڃايي ساز، تهان پوء تڪبير چيه
سُر ڪلياڻ
بيت
3
21
جَنِ وِڃايو وُجُودُ، فاني ٿِئَا ’فِي اللهِ‘ سان نه تَنِ قِيامُ، نه قَعدو، نڪو ڪَنِ سُجُودُ جيلاهَ ٿِئَا نابُودُ، تيلاهَ رَسِئَا بُودَ کي.
اهي سالڪ جن پنهنجو وجود وڃايو ۽ پاڻ کي ذات حق ۾ فنا ڪري ڇڏيو، تن لاءِ (نماز ۾) بيهڻ، ۽ ويهڻ ڪونهي، نڪي هنن لاءِ سجدو ئي آهي. جيئن ته هو هستيءَ کي وڃائي نيستيءَ ۾ آيا آهن، تنهنڪري هو دائمي بقا (واري زندگيءَ) ۾ پهچي وڃن ٿا. [مثنويءَ ۾ اها ڳالهه هن ريت سمجهائي وئي آهي: او به نسبت باصفات حق فناست، در حقيقت در فنا او را بق...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ جن وڃايو وجود، فاني ٿيا في الله نه تن قيام، قعدو، نڪو ڪن سجود جيلاه نابود، تيلاه رسيا بود
سُر ڪلياڻ
بيت
3
22
’اَنَاعَبَدُ‘، ’مَعبُودُ‘ تون، اِتِ شِرڪُ نَڪو شَڪُ پَچارُون پِرِينِ جون مَحَبَتينِ مَرڪُ سو سَڀوئِي حَقُ، جَنہِ ۾ پَسَڻُ پِرينءَ جو.
’آءٌ ٻانهو ۽ تون مالڪ سائين آهين‘ انهيءَ اقرار ۾ نڪو شرڪ (غير جو تصور) آهي ۽ نه وري ان ۾ ڪو شڪ شبهو ئي آهي. سڄڻن جي هر وقت يادگيري (ذڪر وارو شغل) سچن عاشقن کي ئي سونهي ٿو. (انهن لاءِ خوشي ۽ راحت جو سبب آهي). اهڙي قسم جو هر عمل صحيح ۽ برحق آهي، جنهن ذريعي دلبر جو ديدار نصيب ٿئي.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ اناعبد معبود تون، ات شرڪ نڪو شڪ پچارون پرين جون محبتين مرڪ سو سڀويي حق، جنہ پسڻ پرينء
سُر ڪلياڻ
بيت
3
23
نابُودِيءَ نيئِي، عَبدَ کي اعليٰ ڪِئو مُورَتَ ۾ مَخفِي ٿِئا، صُورَتِ پُڻ سيئِي ڪَبِي اِتِ ڪيهِي، ڳالَهه پِريان جي ڳُجهَه جِي.
اها نابوديءَ (نيستيءَ) واري حالت ئي آهي جيڪا ٻانهي کي اعليٰ درجي تي پهچائي ٿي. اهي محبوب جون ذاتي (مخفي) صفتون ئي آهن جيڪي صورت ۾ ظاهر نظر اچن ٿيون. (مخلوقات خالق جي صفات جو مظهر آهي) يا اهي عارف جيڪي ظاهري صفاتي وجود ۾ ڍڪيل آهن، سي ئي ذاتي صورت ۾ پڻ سمايل آهن. مطلب ته انهيءَ محبوب حقيقيءَ جي راز جو ڪو بيان نٿو ڪري سگ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ نابوديء نييي، عبد اعلي مورت مخفي ٿيا، صورت پڻ سييي ڪبي ات ڪيهي، ڳالهه پريان ڳجهه
سُر ڪلياڻ
بيت
3
24
نَڪا اِبتَدا عَبدَ جِي، نَڪا انتِها جَنِ سُڃاتو سُپِرين، سي وَڃَڻَ کي وِئا.
الله جي انهن ٻانهن (عارفن) جي (روحاني درجن جي) نڪا شروعات آهي نڪا پڄاڻي (انهن جا درجا اڻ کٽ آهن). بلڪ (درحقيقت) جن پنهنجي حقيقي محبوب ۽ مالڪ کي سڃاتو، تن جو اهو (روحاني) سير هميشه لاءِ جاري آهي. [مثنويءَ ۾ الله جي اهڙن اوليائن يعني خلق جي رهبري ڪندڙن جو ذڪر ملي ٿو، جن جي آغاز يا ابتدا ۽ انجام يا انتها لاءِ روميءَ جو ب...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ نڪا ابتدا عبد جي، انتها جن سڃاتو سپرين، سي وڃڻ ويا
سُر ڪلياڻ
وائي
3
1
وَجَہَ مَنجِهه خَلِيلُ، اَندَرِ آزَرُ آهيين سَڌَ مَ ڪَرِ صِحَتَ جِي، اڃان تون عَلِيلُ مُنہَ ۾ مُسلمانُ تون، قَلبُ تان ڪَلِيلُ نالو ناهِ نفاقَ جو، جِتي رَب جَلِيلُ وِتُرِ جي وِصالَ ۾، دُوئِي ناهِ دَلِيلُ
تنهنجي ٻاهران نوراني شڪل (چمڪندڙ چهرو) آهي، پر دل ۾ پڪو ڪافر (گمراهه) آهين. انهيءَ صورت ۾ تون پنهنجي (ايمان جي) تندرستيءَ جي دعويٰ نه ڪر جو تون اڃان بيمار آهين. تون رڳو ظاهر ۾ مسلمان آهين پر تنهنجو قلب ڪارو (خراب حالت ۾) آهي. اتي دوئي ۽ ٻيائي جو نالو نشان ناهي (جنهن ۾ تون مبتلا آهين)، جتي رب ذوالجلال جي بارگاهه آهي. ه...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ وائي ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ وجہ منجهه خليل، اندر ازر اهيين سڌ ڪر صحت جي، اڃان تون عليل منہ مسلمان تون، قلب تان ڪليل نالو ناه نفاق جو، جتي رب جليل وتر وصال ۾، دويي دليل
سُر ڪلياڻ
بيت
4
1
عاشِقَنِ اَللهَ جِي مَحَبَتَ رَکِي مَنِ سَندِي سِڪَ پِرِينِ، تَنِ ۾ آهي تَنِ کي.
سچن عاشقن جي دل ۾ فقط الله جي محبت ئي آهي (جنهن تي هو زنده آهن). هنن جي اندر ۾ هر وقت بلڪ هميشه محبوب جي اها الفت ۽ محبت ئي سمايل آهي. (هو محبوب جي محبت کان هڪ پل به ڌار نٿا ٿين).
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ عاشقن الله محبت رکي من سندي سڪ پرين، تن
سُر ڪلياڻ
بيت
4
2
عِشقَ جي اسبابَ کي پَرِ ۾ پُڇيائُون دارُون هِنَ دَردَ جو، ڏاڍو ڏَسيائُون ”آخِرُ وَالعَصر جو“ اِيَهِين اُتائُون تِهان پوءِ آئُون، سِڪان ٿِي سَلامَ کي.
منهنجي محبوب (هڪ دفعي) وڏي رازداريءَ سان عشق ۽ محبت واري حالت جو سبب پڇيو. پر پاڻ برهه جي بيماريءَ جو وري ڏاڍو عجيب علاج ٻڌايائون. ائين چيائون ته هن بيماريءَ جو علاج قرآن پاڪ جي سورة والعصر جي آخر ۾ ٻڌايل آهي. يعني ’سچ‘ ۽ صبر جي تلقين ڪيائون. انهيءَ ڏينهن کان وٺي آءٌ پيئي (صبر ڪري) سِڪان ته ڪڏهن ٿا سندن سلام اچن (پاڻ ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ عشق اسباب پڇيايون دارون درد جو، ڏاڍو ڏسيايون اخر والعصر ايهين اتايون تهان پوء ايون، سڪان ٿي سلام
سُر ڪلياڻ
بيت
4
3
عاشقَن اَلله جي سَدا وائِي واتِ ”فَاذڪُرونِي اَذڪُرڪُم“، تَنِ ۾ اها تاتِ اُنِي کي ڪَنہ ساتِ، سَڄَڻُ ويلُ نه وِسَري.
سچن عاشقن جي زبان تي سدائين الله جي يادگيري (ذڪر) آهي. هُنن جي دلين ۾ قرآن جي آيت ’پوءِ مون کي ياد ڪريو ته آءٌ اوهان کي ياد ڪريان‘ واري تار سانده لڳي پيئي آهي. اهڙن سچن عاشقن کان سندن سپرين هڪ گهڙيءَ لاءِ به ڪونه ٿو وسري. (اُهي هر وقت هن جي ياد ۾ محو ۽ گم آهن).
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ عاشقن الله سدا وايي وات فاذڪروني اذڪرڪم تن تات اني ڪنہ سات، سڄڻ ويل نه وسري
سُر ڪلياڻ
بيت
4
4
عاشِقَنِ اَللهُ، ويروتارَ وُجُودَ ۾ آهَ ڪَرِيندي ساهُ، ڪَڏِهن ويندُنِ نِڪري.
سچن عاشقن جي اندر ۾ الله جي يادگيري هردم وڌندڙ ۽ تيز ٿيندڙ آهي. (اُهي هڪ پل به کانئس غافل ناهن) اُهي ان الاهي عشق ۾ ڪنهن به وقت دانهن ڪندي پنهنجا پساهه پورا ڪري ڇڏيندا.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ عاشقن الله، ويروتار وجود اه ڪريندي ساه، ڪڏهن ويندن نڪري
سُر ڪلياڻ
بيت
4
5
عاشِقَنِ اَللهَ جِي وائِي نَقد وَڻِي سائِي ڳالَهه سُڻِي، سوگهِي رَکيائون ساه سين.
الله جي سچن عاشقن کي اها(وحدانيت واري) وائي (يادگيري) دل کي تمام گهڻو وڻندڙ آهي. جڏهن کان هنن اُها ڳالهه ٻڌي آهي ته اُن کي پنهنجي ساهه پساهه ۾ سانڍي رکيو اٿائون (اُن کان پوءِ هنن کي ٻي ڪا ڳالهه نٿي وڻي).
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ عاشقن الله وايي نقد وڻي سايي ڳالهه سڻي، سوگهي رکيايون ساه سين
سُر ڪلياڻ
بيت
4
6
عاشِقَن آرامُ، ڪَڏِهن تان ڪونه ڪِئو طَعني ڪِئا تَمامُ، حَبِيباڻي هيڪَڙي.
سچن عاشقن جي اها حالت آهي جو هُنن ڪڏهن به ٿوريءَ دير لاءِ به سک ۽ آرام نه ڪيو آهي. (هو هڪ گهڙي به غافل نه ٿيا آهن، سدائين سجاڳ رهن ٿا). هنن کي محبوبن جي هڪڙي گفتي (ڇا مان توهان جو ربّ ناهيان؟) هميشه لاءِ بي آرام ۽ بي حال ڪري وڌو آهي (کين فنا ڪري ڇڏيو آهي).
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ عاشقن ارام، ڪڏهن تان ڪونه طعني تمام، حبيباڻي هيڪڙي
سُر ڪلياڻ
بيت
4
7
عاشِقَ اِيئَن نه هُونِ، جئن تون سَڄي اَڱَڙين وَڃِئو دَرِ دوستَنِ جي، رَتُ ڏِيهاڻِي رُونِ ٻيءَ پَرِ ڪَنہِ نه پُونِ، ماڪُرِ مَحبُوبَنِ سِين.
اصلي عاشق ائين نه هوندا آهن جيئن تون تندرست ۽ توانو (بدن ۾ ڀريل) آهين. اُهي سچا عاشق هر روز محبوبن جي در تي وڃي رت جا ڳوڙها ڳاڙيندا آهن. (هن جي آڏو آهه و زاري ڪن ٿا). سڄڻن وٽ ان کان سواءِ مقبول ٿيڻ جو (کين راضي ڪرڻ) جو ٻيو ڪو طريقو يا ريت ڪونهي.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ عاشق ايين نه هون، جين تون سڄي اڱڙين وڃيو در دوستن جي، رت ڏيهاڻي رون ٻيء ڪنہ پون، ماڪر محبوبن سين
سُر ڪلياڻ
بيت
4
8
جان عاشِقَ مَٿَهءِ ماسُ، تان دعويٰ ڪَرِ مَ نِيہَ جِي سائو مُنہُ، سُونہ ڳَئِي، لِڱَنِ ڇَڏِئو لاسُ ڏيئِي تَنَ تَپاسُ، پُڇِجُ پوءِ پِريتَڻو.
اي (صرف نالي جا) عاشق، جيستائين تنهنجي جسم تي گوشت چڙهيل نظر اچي ٿو، تيستائين عاشقيءَ جي اجائي دعويٰ نه ڪر. عاشقن جي (اهو حال ٿيندو آهي جو سندن) منهن تان ماس روڙجي ويندو آهي، چهري جي رونق موڪلائي ويندي آهي ۽ سمورا عضوا ساڻا ٿي سگهه ڇڏي ويندا آهن. تنهنڪري توکي گهرجي ته پنهنجي تن کي تسيا ڏئي (پاڻ کي پوريءَ ريت آزمائي) پ...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ جان عاشق مٿهء ماس، تان دعوي ڪر نيہ سايو منہ، سونہ ڳيي، لڱن ڇڏيو لاس ڏييي تن تپاس، پڇج پوء پريتڻو
سُر ڪلياڻ
بيت
4
9
جان عاشِقَ مَٿي رَتُ، تان دعويٰ ڪَري مَ نِيہَ جي سائو مُنہُ، سُونہ ڳَئِي، سِڪَڻَ اِيءُ شَرَطُ نه ڪِين گوڏَ گَرَٿُ، مَٿان سِرُ سودا ڪَري.
جيستائين عاشق (جي منهن) تي رت وريو ڀريو بيٺو آهي، تيستائين هن کي عشق جي هام نه هڻڻ گهرجي. بلڪ سڪ ۽ محبت وارن لاءِ اهو لازم آهي ته سندن منهن سڪل ۽ بي رونق هجن. ڀلي سچي عاشق جي ڳنڍ (کيسي) ۾ ڪجهه نه هجي پر هو (مهل اچڻ تي) سڄڻن خاطر سر جو سودو (قربان) به ڪري ڇڏي ٿو.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ جان عاشق مٿي رت، تان دعوي نيہ سايو منہ، سونہ ڳيي، سڪڻ ايء شرط نه ڪين گوڏ گرٿ، مٿان سر سودا
سُر ڪلياڻ
بيت
4
10
اڃان تو مَنجها، ڪَکَ ڇُتي رَتُ نِڪري مُنہَ ۾ معشُوقَنِ جا ڪِيئَن جَهلِيندين گهاءَ سو تون ڪُڄاڙاءَ، سِڪَڻَ جون سَڌُون ڪرين.
اي (نالي ۾) عاشق، اڃان تون اهڙو نازڪ مزاج آهين جو ڇيت (تکي تيز ڪک جهڙي ڪا شيءِ) لڳڻ سان تنهنجي بدن مان رت نڪري پوي ٿو (عاشق جي جسم ۾ ته رت ڪانه هوندي آهي!). اهڙيءَ حالت ۾ تون پنهنجي منهن ۾ محبوبن جا زور وارا ڌڪ ڪيئن برداشت ڪري سگهندين. بلڪ اهڙيءَ صورت ۾ تون اجايو ڇو ٿو عشق جي خواهش ڪرين! (گويا عشق تنهنجي وس جي ڳالهه ن...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ اڃان تو منجها، ڪک ڇتي رت نڪري منہ معشوقن ڪيين جهليندين گهاء سو تون ڪڄاڙاء، سڪڻ جون سڌون ڪرين
سُر ڪلياڻ
بيت
4
11
مَحبَتَ جي مَيدانَ ۾، عاشِقَ ٿيءُ آچامُ سامُهان سَلَ، سَيِدُ چَئي، ڪندءِ تِيرَ تَمامُ ڪَهِجُ ڪو مَ ڪَلامُ، جِمَ دوستَنِئُون دُورِ ٿِيين.
اي سچا عاشق، عشق جي ميدان ۾ نڪري نروار ٿي بيهه. عبداللطيف توکي خبردار ٿو ڪري ته سنوان سڌا تير اچي لڳندا جيڪي توکي پورو ڪري ڇڏيندا. ڇا به ٿئي پر وات مان اُف نه ڪڍجانءِ، متان انهيءَ (غلطي ۽ ڪچائي) سبب سڄڻن کان پري ٿي پوين.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ محبت ميدان ۾، عاشق ٿيء اچام سامهان سل، سيد چيي، ڪندء تير تمام ڪهج ڪو ڪلام، جم دوستنيون دور ٿيين
سُر ڪلياڻ
بيت
4
12
مَحبَتَ جي مَيدانَ ۾، رُڪَ جو آهي رَنگُ ڪوڙيين مَنجهان ئِي ڪو، اِيءُ نباهي نَنگُ عِشقُ نانگُ نِسَنگُ، خَبَرَ کاڌَنِ کي پَوي.
اي عاشق، عشق جي ميدان ۾ رڳو رُڪ جي ترارين جو تماشو (عاشقن جي سِسين وڍجڻ) لڳو پيو آهي. اهڙي هنڌ سَون منجهان ڪو هڪڙو (سچو عاشق) هوندو جيڪو محبت جو مان رکندو ۽ ناتو نباهي ڏيکاريندو. بيشڪ عشق ڏاڍو زورآور نانگ آهي ۽ ان جي خبر تن کي پوي ٿي جيڪي سندس شڪار ٿيا آهن.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ محبت ميدان ۾، رڪ رنگ ڪوڙيين منجهان يي ڪو، ايء نباهي ننگ عشق نانگ نسنگ، خبر کاڌن پوي
سُر ڪلياڻ
بيت
4
13
مَحبَتَ جي مَيدانَ ۾، اَچِي پيرَ پِياءِ سِرُ وَڍَڻُ، ڌَڙُ ڌارَ ڌَرَڻُ، اِي سِينگارَ سَنداءِ ڏِيندا مُون ڏِٺاءِ، مَٿا مَعَشُوقَنِ لَئي.
اي عاشق، جڏهن تون محبت جي ميدان ۾ قدم رکي چڪو آهين ته پوءِ پنهنجي سسي وڍائڻ ۽ ڌڙ ڌار ڪرڻ کي سينگار (زيور) ڪري سمجهه. مون عاشقن کي محبوبن خاطر سر قربان ڪندي ڏٺو آهي. (سچن عاشقن جو اهو ئي وڙ آهي).
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ محبت ميدان ۾، اچي پير پياء سر وڍڻ، ڌڙ ڌار ڌرڻ، اي سينگار سنداء ڏيندا مون ڏٺاء، مٿا معشوقن ليي
سُر ڪلياڻ
بيت
4
14
مَحبَتَ جي مَيدانَ ۾، ڪَنہ چَيوئِي اَچُ، سيڻَن جي سَراءَ ۾ ٿو مَئي جو ٻَري مچ، پِرين چُونِئِي پَچُ، تون آڳ اوڏوئي نه وڃين.
(اي سڌڙيا عاشق) توکي ڪنهن چيو هو (صلاح ڏني) ته محبت جي (تڪليفن واري) ميدان ۾ داخل ٿيءُ. (توکي خبر آهي ته) محبوبن جي حويلي (ماڳ) تي هر وقت محبت جي نشي جو مچ پيو ٻري. محبوب توکي اهو ئي حڪم پيا ڪن ته پاڻ کي ان آڳ ۾ پچاءِ (تڪليفون سهي پڪو پختو ٿيءُ)، پر تون (ڪهڙو عاشق) آهين جو ان باهه جي مچ جي ويجهو نٿو وڃين.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ محبت ميدان ۾، ڪنہ چيويي اچ، سيڻن سراء ٿو ميي ٻري مچ، پرين چونيي پچ، تون اڳ اوڏويي نه وڃين
سُر ڪلياڻ
بيت
4
15
مَحبَتَ جي مَيدانَ ۾، ڪَرِ پَڙاڏو پَٽُ سِرُ سُورِيءَ، ڌَڙُ ڪُنگرين، مَتان ڪُڇِين ڪَٽُ عِشقُ نانگُ نِپَٽُ، خَبَرَ کاڌَن کان پَوي.
اي (سورهيه) عاشق، محبت جي ميدان ۾ اهڙيءَ هڪل سان داخل ٿيءُ جو پورو پَٽ ۽ ميدان پڙلاءُ بنجي وڃي. (هر طرف اهو آواز ٻڌڻ ۾ اچي). ڀلي هڪ طرف تنهنجو سر سوريءَ مٿان هجي ۽ ٻئي طرف تنهنجو ڌڙ نيزن جي چوٽين ۾ ٽنبيل هجي، پر تڏهن به تون زبان مان اکر نه ڪڍجانءِ. واقعي عشق نسورو نانگ آهي ۽ اها خبر جن کي ڏنگي ٿو، تن کي پوي ٿي. (عشق ج...
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ محبت ميدان ۾، ڪر پڙاڏو پٽ سر سوريء، ڌڙ ڪنگرين، متان ڪڇين ڪٽ عشق نانگ نپٽ، خبر کاڌن پوي
سُر ڪلياڻ
بيت
4
16
مَحبَتَ جي مَيدانَ ۾، سِرَ جو سانگُ مَ ڪَرِ لاهي سِر لَطيفُ چَئي، اَڳئان دوستَنِ ڌَرِ وَڍيين تان واهُ ٿِيين سَندي دوسان دَرِ عِشقُ نانگُ اَپَرِ، خَبَرَ کاڌَنِ کان پَوي.
اي عاشق، محبت جي ميدان ۾ آيو آهين ته پوءِ زندگيءَ جو آسرو نه ڪر. عبداللطيف چوي ٿو ته بلڪ تون پنهنجو سر وڍي سڄڻن جي آڏو پيش ڪر. تون پنهنجو سر صدقو ڪرڻ سان ئي محبوبن وٽ مان لهندين (هر ڪو تنهنجي ساراهه ڪندو) بيشڪ عشق ڏاڍي خطرناڪ بلا آهي، جنهن جي خبر رڳو ان جا کاڌل ئي ڄاڻن ٿا.
ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ
سر ڪلياڻ بيت ڊاڪٽر نبي بخش بلوچ محبت ميدان ۾، سر سانگ ڪر لاهي لطيف چيي، اڳيان دوستن ڌر وڍيين تان واه ٿيين سندي دوسان در عشق نانگ اپر، خبر کاڌن پوي
End of preview. Expand in Data Studio

Shah Abdul Latif Bhittai’s Poetry Dataset – “Shah Jo Risalo”

Developed by:

Abdul Majid Bhurgri Institute of Language Engineering (AMBILE), Hyderabad
Under the administrative control of the Culture, Tourism, Antiquities & Archives Department, Government of Sindh.

Dataset Overview:

The "Shah Jo Risalo" Dataset is a rich linguistic and literary resource comprising 43,779 Sindhi poetic verses extracted from the 30 traditional Surs of Shah Abdul Latif Bhittai’s magnum opus. Each verse is paired with a Sindhi-language explanation, primarily derived from the authoritative interpretations of Dr. Nabi Bakhsh Baloch.

This dataset offers profound insights into the philosophical, spiritual, and cultural themes embedded in the poetry, making it an invaluable asset for Sindhi literature researchers, linguists, educators, and AI/NLP developers.

Dataset Features:

  • Total Verses: 43,779 poetic lines from 30 classical Surs
  • Language: Clean Sindhi script in Unicode format
  • File Format: CSV file titled Shah Jo Risalo labeled.csv

CSV Structure:

  • melody (سر): Name of the Sur

  • chapter (داستان): Subsection within the Sur

  • chapter_verse_number: Verse number within the dastan

  • poetry_text (بيت): Original Sindhi poetic verse

  • explanation (وضاحت): Sindhi interpretation of the verse

  • keywords: Search-optimized terms

  • compiler_name:Name of the compiler of various versions of Shah Jo Risalo.

    Compilers:

    • Allama I. I. Qazi
    • Banhoo Khan Shaikh
    • Dr. Nabi Bux 28 Surs Explanation
    • Dr. Ernest Trumpp
    • GM Shahwani
    • Gurbakh Shani
    • Mirza Qaleech Baig
    • Tara Chand Shokeeram
    • Usman Ali Ansari
    • Usman Diplai
    • Adwani Kaliyan
    • Dr. Nabi Bux Baloch (1165–1207 Hijri)
    • Dr. Nabi Bux Baloch (1269 Hijri and 1270 Hijri)
    • Dr. Nabi Bux Baloch (British Museum)

Applications:

  • Natural Language Processing (NLP) research in Sindhi
  • AI-based Sindhi chatbots and conversational agents
  • Development of educational tools for literature learning
  • Text-to-Speech (TTS) system training
  • Verse classification and sentiment analysis projects
  • Digital preservation and promotion of Sindhi literary heritage

Data Source

The dataset is sourced from the AMBILE Bhittaipedia project.

How to Use:

  1. Clone the repository or download the CSV file.
  2. Open the CSV file using Python or Excel:
    import pandas as pd
    df = pd.read_csv("Shah_Jo_Risalo_labeled.csv")
    print(df.head())
    

License:

This dataset is released under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 License. It is intended for educational and research purposes only.

Acknowledgments:

Special thanks to the AMBILE team for their involvement in data compilation and cleaning.

Contact:

For any queries, collaboration opportunities, or contributions, please contact:

Downloads last month
117